شناسایی و طبقه بندی مؤلفه های تابآوری اجتماعی و اقتصادی در سکونتگاه های غیررسمی (مطالعۀ موردی: ناحیه 6 منطقه 4 شهرداری تهران با تمرکز محله خاک سفید)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2019.288440.1008002چکیده
عمدتاً شهرها و سکونتگاهها در مکانهای در معرض وقوع انواع سوانح و مخاطرات طبیعی ایجاد شدهاند و نگاه مدیران و برنامهریزان شهری نگاه مقابلهای و کاهش مخاطرات بوده است. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی و طبقهبندی مؤلفههای تابآوری در سکونتگاه غیررسمی در سطح محلة خاکسفید است. این پژوهش در گروه تحقیقات کاربردی قرار دارد. برای جمعآوری اطلاعات از روش کتابخانهای و میدانی استفاده شد. معیارها و عوامل مؤثر بر تابآوری با مرور منابع تهیه شد و برای تهیةفهرست نهایی معیارها و اولویتبندی آنها از پرسشنامه استفاده شد. پس از تکمیل پرسشنامهها توسط 20 نفر از کارشناسان متخصص، معیارها با روش FANP وزن داده شد. پوششزمین استخراجشدهازرویتصاویرماهوارهایلندستسال 2017، در نرمافزار ENVI 4.8 طبقهبندی شد. سپس، لایههای طبقهبندیشده در محیط IDRISI فازی و در ARC MAP روی هم گذاری شد. با تأثیر وزنهرکدامازمعیارهایمؤثردرمیزانتابآوریلایههاوترکیب نقشهها، میزانتابآوریمشخصشد و بر اساس مدل TOPSIS منطقة مورد مطالعه با توجه به میزان تابآوری رتبهبندی شد. نتایج پژوهش نشان میدهدتابآوری محلة خاکسفید و بافتهای اسکان غیررسمی در برابر بحرانهای محیطی در سطح ضعیفی است. وقتی وضعیت فضایی هر یک از شاخصهای تابآوری را در سطح محله بررسی میکنیم شاهد شرایط متفاوت تابآوری آنها هستیم که معلول وضعیت متفاوت در ویژگی های کالبدی، اجتماعی، و اقتصادی است.