ملزومات استقرار نظام حکمرانی مطلوب منابع آب در ایران: یک مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 شرکت آب منطقه ای مازندران، شرکت مدیریت منابع آب، وزارت نیرو، مازندران، ایران.

2 شرکت آب منطقه ای مازندران، شرکت مدیریت منابع آب، وزارت نیرو، مازندران، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2025.522609.2870
چکیده

در سال‌های اخیر، فشارهای فزاینده بر منابع آب ایران، از جمله برداشت بی‌رویه، بهره‌برداری ناپایدار، و ضعف هماهنگی نهادی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های حکمرانی این منابع را برجسته ساخته است. حکمرانی مطلوب به‌عنوان رویکردی نظام‌مند و بین‌رشته‌ای، زمینه‌ساز مدیریت پایدار، مشارکتی و کارآمد منابع طبیعی محسوب می‌شود. این مقاله با رویکردی مروری-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع علمی، به واکاوی ابعاد مختلف حکمرانی منابع آب پرداخته و با تمرکز بر شرایط نهادی، حقوقی و اقلیمی ایران، الزامات کلیدی برای استقرار یک نظام حکمرانی مؤثر را تبیین می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحقق حکمرانی مطلوب مستلزم اصلاح ساختارهای نهادی، یکپارچه‌سازی وظایف سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری و اجرا، تقویت سازوکارهای مشارکت ذی‌نفعان، و بهره‌گیری هدفمند از تجارب تطبیقی بین‌المللی است. در پایان، با استناد به تحلیل تطبیقی و چارچوب‌های نظری، پیشنهادهایی برای طراحی یک الگوی بومی حکمرانی منابع آب در ایران ارائه می‌شود که می‌تواند راهگشای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری در این حوزه راهبردی باشد. ..