در تنگنای تصمیم: بازخوانی تدابیر سیاستی و تحلیل شکافهای حکمرانی آب در سطح محلی (مورد مطالعه: استان سمنان)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22034/iwrr.2025.522701.2875چکیده
پژوهش حاضر با نگاهی موشکافانه به ساختارهای حکمرانی آب در سمنان، درصدد است تا با تحلیل شکافها، تعارضها و ناهماهنگیهای نهادی، تصویری روشن از وضعیت موجود ارائه دهد. ابتدا با بهره گیری از روش تحلیل مضمون، دیدگاههای حدود 28 نفر از کشاورزان، مسئولان، صنعتگران و نهادهای مدنی دخیل در مدیریت منابع آب را تحلیل کرده و مهمترین شکافهای حکمرانی محلی آب به همراه راهکارهایی عملیاتی و بومیمحور برای ارتقاء آن پیشنهاد داده است. در بخش کمی پژوهش نیز از روش های دیمتل فازی و پویایی شناسی سیستم برای بررسی روابط علت و معلولی و همچنین سناریوهای بهبود حکمرانی محلی آب؛ بهره گرفته شده است. نتایج نشان دهنده وجود هفت شکاف اساسی در حکمرانی آب شامل شکاف اداری؛ هدف؛ خط مشی؛ مالی؛ اطلاعاتی؛ پاسخگویی و ظرفیتی است. راهکارهای احصاء شده در سه محور تقویت حکمرانی آب چندسطحی؛ همیاری ذینفعان در حکمرانی فراگیر آب و در نهایت، مدیریت مشارکتجویانه در منابع آب استان سمنان ارائه شده است. نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان می دهد از میان هفت شکاف شناسایی شده، شکافهای ظرفیت، پاسخگویی، مالی به عنوان علت و شکافهای اداری، خط مشی، اطلاعاتی و هدف به عنوان معلول طبقه بندی می شوند؛ قوی ترین شکاف ظرفیت و قوی ترین معلول شکاف هدف می باشد. در نهایت تحلیل پویایی شناسی سیستم بر روی سه سناریوی خوشبینانه (اجرای همه راهکارها و سیاست ها)؛ سناریوی بدبینانه (اجرای حداقل راهکارها و سیاستهای که قابلیت اجرای محتملتری دارند)؛ سناریوی میانه (اجرای نسبی راهکارها سیاستها) نشان داد که اجرای راهکارهای پیشنهادی با کاهش شکاف های حکمرانی همراه است.