بررسی و تحلیل فضایی - مکانی عوامل چالش‌زای منابع انسانی بخش کشاورزی در نواحی روستایی شهرستان ملایر

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، واحد یادگار امام، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر ری، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

doi
10.22059/jhgr.2019.282216.1007940
چکیده

در کشورهای درحال توسعه منابع انسانیِ بخش کشاورزی در نواحی روستایی با چالش پیر سنی و مهاجرت جوانان مواجه شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل عوامل چالش‏زای منابع انسانی بخش کشاورزی در نواحی روستایی شهرستان ملایر انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. در بخش نظری به شیوة کتابخانه‏ای و در بخش داده‏ها به صورت میدانی از شیوه‏هایی همچون مشاهده، مصاحبه، و انجام‏دادن پرسش‏نامه و حضور در نقاط سکونتگاهی بهره گرفته شده است. جامعة آماری 73 روستای بخش مرکزی شهرستان ملایر است. با توجه به حجم بالای جامعة آماری، به نمونه‏برداری از روستاها اقدام شده است که100 خانوار از 5 روستای مرکز دهستان به‏عنوان نمونة تحقیق انتخاب شد. ابزار اصلی پژوهش پرسش­نامه محقق‏ساخته بوده که روایی و پایایی آن با کسب نظر ااستادان محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و سایر روش‏ها تأیید شده است. برای تجزیه و تحلیل از نرم‏افزار spss استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که با توجه به آزمون فریدمن عوامل اقتصادی از جمله کمبود اشتغال، درآمدکم، محدودیت زمین، تضمین ناکافی خرید محصولات، مشکلات بیمه با میانگین رتبة 3/2 در رتبة نخست، سپس عوامل فرهنگی و اجتماعی از قبیل عوامل جاذب جمعیت در شهر، چالش جوانان با اعضای خانواده و محیط روستا، وجود بستگان در شهر، ازدواج، و رشد بالای جمعیت روستاها با میانگین رتبة 08/2 در مرحله دوم و عوامل خدماتی و زیرساختی همچون کمبود امکانات آموزشی، درمانی، تفریحی، و عمرانی با میانگین رتبة 63/1 در مرحله سوم ایجاد چالش منابع انسانی نواحی روستایی مؤثر بوده‏اند.