اصلاح سطح زئولیت طبیعی کلینوپتیلولیت به کمک عوامل اسیدی و ارزیابی عملکرد آن در فرایند تولید سوخت سبز از طریق واکنش استریفیکاسیون

نویسندگان

1 پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران

2 پژوهشکده مهندسی شیمی و نفت، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران

doi
10.22034/jfnc.2026.543874.1437
چکیده

یک سری کاتالیست بر پایه زئولیت طبیعی کلینوپتیلولیت به منظور تولید بیودیزل از مسیر واکنش استریفیکاسیون اولئیک اسید سنتز و مشخصه یابی شد. برای این منظور، گروه‌های عاملی گوگردی با استفاده از روش تعویض یونی و به‌کارگیری محلول سولفوریک اسید در غلظت‌های 5/0، 1 و 2 مولار بر روی زئولیت کلینوپتیلولیت بارگذاری شدند. مشخصات کاتالیست­های سنتز شده توسط روش­های XRD، FESEM، EDX dot mapping، FTIR و نیز همدمای جذب و دفع سطحی نیتروژن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی ساختار بلوری و نیز طیف FTIR کاتالیست­ها نشان داد که با افزودن سولفوریک اسید به تدریج از شدت بلورینگی زئولیت کلینوپتیلولیت کاسته شده و کاهش بلورینگی در نمونه فراوری شده با غلظت 2 مولار سولفوریک اسید محسوس است. در مقایسه با زئولیت کلینوپتیلولیت خام، میزان مساحت سطح زئولیت در نمونه فراوری شده با غلظت 1 مولار سولفوریک اسید، 45 درصد افزایش یافته است. نتایج EDX dot mapping، حضور یکنواخت عنصر گوگرد در تمامی نمونه‌های فراوری شده را تایید نمود. بررسی عملکرد کاتالیستی در واکنش استریفیکاسیون نشان داد که بارگذاری گروه‌های عاملی گوگردی نقش مثبتی در ارتقاء فعالیت کاتالیستی ایفا می‌کند؛ به‌طوری‌که بیشترین بازده تبدیل اسید اولئیک در نمونه‌ی فرآوری‌شده با غلظت 1 مولار اسید سولفوریک و به میزان 6/70 % حاصل شد.