فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق به بررسی اهمیت برنامه‌های دقیق فروش آب و نقش نهادهای اجرایی و نظارتی بر موفقیت بازار آب در دستیابی به اهداف آن، می‌پردازد. با هدف ارزیابی اثرات راه‎اندازی بازار آب در دشت هشتگرد، در شرایط عدم تطابق برنامه‌های مبادله آب با شرایط منطقه، ضعف در به‌روزرسانی برنامه‌ها و عدم کفایت مدیریت و نظارت پس از گذشت ۲۰ سال از راه‌اندازی آن، یک مدل بهینه‌سازی چندهدفه (MODM) (کاهش برداشت از آب‌های زیرزمینی و افزایش سود اقتصادی) در نرم‌افزار GAMS توسعه یافت و با روش محدودیت اپسیلون تقویت‌شده (AEC) حل شد. نتایج نشان دادند که در غیاب نظارت و مدیریت کافی، بازار آب منجر به توسعه برخی فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی (گلخانه‌ها و باغات) که دارای سودآوری بالاتر و مصرف آب کم­تر هستند، می­شود که این امر سبب برهم‌خوردن توازن تولیدات در منطقه می‌شود. علی‌رغم افزایش چشمگیر سودآوری اقتصادی منطقه (از 53/8  به ۳۶۷۷ میلیارد دلار در سال)، برداشت سالانه آب از منابع زیرزمینی از ۲۲۷ به ۲۸۸ میلیون مترمکعب افزایش می‌یابد؛ چرا که مشارکت‌کنندگان بازار، با انگیزه کسب سود بیشتر، تمایلی به کاهش برداشت ندارند. این پژوهش بر اهمیت حیاتی نظارت و مدیریت فعال در بازارهای آب تأکید می‌کند. عدم بروزرسانی برنامه‌های فروش آب با سیاست‌های بالادستی و عدم اعمال محدودیت‌های لازم می‌تواند منجر به خسارات جبران‌ناپذیر بر منابع آبی و تشدید مناقشات اجتماعی شود. برای تضمین موفقیت بازار آب و پایداری منابع آبی، پیشنهاداتی نظیر توسعه مدل‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای، نوسازی تجهیزات کنترلی، پایش مستمر اثرات بازار و اصلاح قوانین مربوط به باغ‌ویلاهای موجود در منطقه ارائه می‌­شود.