فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فسفر یکی از مواد مغذی اساسی در طبیعت است که به دلیل اهمیت آن در رشد گیاهان، برای تولید غذا ضروری است. بااین‌حال، برهم‌کنش عوامل محیط‌زیستی و فعالیت‌های انسانی، به‌ویژه مصرف بی‌رویه کودهای فسفردار، می‌تواند تأثیرات چشمگیری بر غلظت فسفر در آب‌های سطحی و در نتیجه در کاهش کیفیت آب و پیامدهای زیست‌محیطی جدی، مانند بروز پدیده تغذیه‌گرایی، داشته باشد. این پژوهش به بررسی تغییرات زمانی- مکانی غلظت ماهانه فسفر در آب‌های سطحی جهان در بازه زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ می‌پردازد. بدین منظور، ابتدا داده‌های موجود در منابع معتبری مانند GEMStat، WATERBASE، WQP و CESI، توسط الگوریتم‌های یادگیری ماشین در یک پایگاه داده جامع با نام GloPhos گردآوری، تلفیق و استانداردسازی شدند. نتایج تحلیل‌های آماری نشان داد میانگین و میانه غلظت فسفر به ترتیب 0/13 و 0/06 میلی‌گرم بر لیتر است و حدود ۵۸ درصد از ایستگاه‌های موردبررسی، غلظتی بالاتر از حد مجاز 0/05 میلی‌گرم بر لیتر ثبت کرده‌اند. ایستگاه‌های پرخطر در فرانسه، هند و آمریکا شناسایی شدند. یافته‌های این مطالعه کاربردهای مهمی برای سیاست‌گذاران دارد، از جمله کمک به تدوین استراتژی‌های مدیریتی به‌منظور کاهش آلودگی فسفر و پیشگیری از تغذیه‌گرایی در اکوسیستم‌های آبی. علاوه بر این، پایگاه داده GloPhos به‌صورت رایگان در دسترس قرار گرفته است تا به توسعه مدل‌های عددی و پیش‌بینی‌های آتی توسط محققان کمک کند تا به بهره‌گیری مؤثر در مدیریت کیفی منابع آب و بهینه‌سازی مصرف کودهای شیمیایی منجر شود.