الگوهای زمانی کیفیت آب در رودخانه تالار: با رویکرد شاخص چندگانه IR-WQISC، NSFWQI و WILCOX

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، آب و مهندسی محیطزیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، آب و مهندسی محیطزیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه آب، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، آب و مهندسی محیطزیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2025.482028.2790
چکیده

در این پژوهش، کیفیت آب رودخانه تالار بر اساس شاخص‌های کیفیت آب بنیاد ملی بهداشت (NSFWQI)، کیفیت آب سطحی ایران (IRWQISC) و دیاگرام ویلکوکس (WILCOX) در شش ایستگاه مختلف در طول رودخانه طی یک دوره آبی از مهر ۱۴۰۱ تا شهریور ۱۴۰۲ بررسی شد. سپس با استفاده از تحلیل‌های آماری، ازجمله ماتریس همبستگی و نمودار دندروگرام، ارتباط پارامترهای مختلف تعیین‌کننده کیفیت آب مورد مطالعه قرار گرفت. در فصل پاییز، بدترین کیفیت آب رودخانه بر اساس شاخص IRWQISC در ایستگاه چهارم مشاهده شد که برابر با 16/4 است و نشان‌دهنده کیفیت بسیار بد برای این رودخانه است. همچنین، بررسی کیفیت آب بر مبنای شاخص NSFWQI نشان داد که بدترین کیفیت آب در ایستگاه پنجم و در فصل تابستان، با مقدار 23/63 مشاهده‌شده است. اگرچه در ایستگاه اول و در فصل بهار، به دلیل افزایش بارندگی‌ها، کیفیت آب رودخانه اندکی بهبودیافته است؛ اما بر اساس دیاگرام ویلکوکس که تنها به دو پارامتر هدایت الکتریکی (EC) و نسبت جذب سدیم (SAR) وابسته است، بدترین نتیجه در ایستگاه ششم و در فصل پاییز مشاهده شد. این نتیجه با طبقه‌بندی C3S2 بیانگر کیفیت متوسط برای مصارف کشاورزی است. با حرکت به سمت ایستگاه‌های پایین‌دست، مشاهده می‌شود که به دلیل افزایش فعالیت‌های کشاورزی و شهرنشینی، کیفیت آب در تمامی شاخص‌ها کاهش می‌یابد. علاوه بر این، کاهش بارندگی در برخی ماه‌ها نیز به این افت کیفیت کمک قابل‌توجهی می‌کند.