ارزیابی داده‌های زمین‌شناسی- ژئوشیمی اکتشافی اندیس مس علیشار جهت تعیین الگو و تیپ کانه‌زایی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی، گروه زمین شناسی، دانشگاه اصفهان

2 استادیار دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان

4 استادیار دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان

5 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، ج.ا.ایران

doi
چکیده

اندیس مس علیشار با پتانسیل بالای مس- طلا در استان مرکزی و کمربند ارومیه دختر قرار دارد. واحدهای زمین‌شناسی منطقه شامل گدازه آندزیتی، تراکی آندزیتی - آندزیتی بازالتی، توف آندزیتی - آندزیتی بازالتی و توف ریولیتی - داسیتی است. دگرسانی‌های هیدروترمال همچون فیلیک، پروپیلیتیک، رسی و سیلیسی شدن (سنگ‌های سیلیسی آهن‌دار برشی شده) حامل اکسیدها و هیدرو اکسیدهای آهن (هماتیتی شدن، گوتیتی شدن) و کانه زایی مس و کم و بیش طلا در این مجموعه به چشم می‌خورد. همبستگی بالای مس و آهن با حضور کالکوپیریت و همبستگی بالای طلا و آرسنیک و بیسموت، با جانشینی آن در کانی‌های سولفیدی مس و بیسموت و آرسنوپیریت تطابق دارد. آنالیز آماری چند متغیره نشان از حضور سه مرحله اصلی کانه زایی در منطقه دارد. اولین مرحله از عناصر مس، طلا، نقره، بیسموت، منگنز، کبالت و روی، مرحله دوم از آهن و آنتیموان و آخرین مرحله از آرسنیک، کادمیوم و مولیبدن غنی‌شدگی نشان می‌دهد. ترکیب سنگ میزبان، نوع کانه‌ها و دگرسانی‌ها، محیط تکتونیکی و نتایج ژئوشیمیایی همچون حضور کانه‌های آهن، مس و طلا، همبستگی بالای این عناصر با یکدیگر و بالا بودن غلظت این عناصر نسبت به سایر عناصر نشان از شباهت این اندیس با کانسارهای IOCGدارد.