فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش جمعیت، وقوع خشکسالی‌­ها و برداشت‌­های بی­رویه از منابع آب زیرزمینی باعث محدودیت منابع آب شده است. یکی از مباحث نوین در مدیریت منابع آب، شکل‌گیری بازار آب است که از آن به عنوان ابزاری برای تخصیص مجدد منابع آب استفاده می‌­شود. در راستای افزایش بهره­‌وری و مدیریت منابع آب، بازار سهم آب در استان قزوین به صورت پایلوت از اسفند ماه سال 1401 به اجرا در آمده است. هدف از این مطالعه بررسی سازوکار عرضه آب در بازار سهم آب و برآورد تابع عرضه در بازارهای ثانویه و بهره‌­وری است. بازار ثانویه بازاری است که در آن عرضه‌­کنندگان و متقاضیان هر دو از بخش کشاورزی هستند و بازار بهره­‌وری بازاری است که در آن عرضه­‌کنندگان از بخش کشاورزی و متقاضیان از بخش صنعت هستند. برای برآورد تابع عرضه از اصول اقتصاد خرد و روش رگرسیون حداقل مربعات بهره گرفته شد. تابع عرضه با استفاده از اطلاعات حجم آب معامله شده و قیمت فروش آب، هزینه­‌های تولید، عمق چاه، ساعت کارکرد، تکنولوژی‌­های مورد استفاده شامل نوع پمپ و نوع سیستم آبیاری، میزان سهم آب سالیانه و سطح زیر کشت از تیر سال 1402 تا آذر 1403 برآورد شد. ضریب قیمت در بازار بهره­‌وری 0/277 و در بازار ثانویه 2/046- برآورد شد. منفی بودن ضریب قیمت در بازار ثانویه بیانگر وجود ریسک برای کشاورزان برای ورود به بازار ثانویه است و این ریسک می­تواند موجب عدم تمایل کشاورزان برای ورود به بازار ثانویه شد.