بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی بر علوفه حیات وحش در مراتع پارکهای ملی و مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: پارک ملی گلستان)
نویسندگان
1 گروه فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی4697-19395، تهران، ایران،
doi
10.22034/jgeoq.2024.398647.4042چکیده
امروزه تغییرات جهانی اقلیم به عنوان یکی از بزرگترین تهدیدات تنوع زیستی که برای اقتصاد جوامع انسانی و توسعه اجتماعی بسیار حیاتی است، مطرح میباشد. درک آنکه تغییر اقلیم چگونه بر تنوع زیستی و حیات وحش در سرتاسر جهان تأثیرگذار است مسأله ای ضروری و حیاتی است. شـروع خشکسالی به طور معمول با کاهش بارندگی همراه است که این مرحله به خشکسالی هواشناسی موسوم است. با کمبود بارش و توزیع نامناسب آن، رطوبت خاک کاهش یافته و رویش گیاهان مرتعی و سایر گیاهان تحت تأثیر قرار میگیرد. در سـال های اخیر اسـتفاده از تصـاویر ماهوارهای برای پایش تغییرات پوشـش گیاهی و پایش خشکسالی افزایش یافته اسـت. اگرچه تغییر اقلیم بر اکوسیستم و جوامع مختلف تاثیر بسیار زیاد و عمیقی برجای گذاشته که برخی از این اثرات نمایان و برخی هنوز به خوبی شناخته نشده است، ولی به نظر میرسد بیشترین تاثیر بر روی بزرگترین اکوسیستم کره زمین یعنی مراتع رخ داده است. از این رو تحقیق حاضر از تصاویر ماهوارهای و دادههای هواشناسی برای بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر پوشش گیاهی مراتع در پارک ملی گلستان استفاده کرده است. به کارگیری روش مقایسهای بازه های زمانی گذشته و حال برای سناریوی روند تغییرات در اثر تغییر اقلیم و به تبع آن تغییر اکوسیستم پارک ملی گلستان، هدف اصلی مطالعه حاضر میباشد. نتایج حاصل از مدل رگرسیونی نشان میدهد بین دو شاخص SPI و NDVI همبستگی مستقیم وجود دارد و استنباط می شود که به ازای یک واحد تغییر در شاخص بارش استاندارد مقدار NDVI به میزان ۰.۰۴۱ تغییر نماید.