بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی بر علوفه حیات وحش در مراتع پارک‌های ملی ‏و ‏مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: پارک ملی گلستان)‏

نویسندگان

1 گروه فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی4697-19395، تهران، ایران،

doi
10.22034/jgeoq.2024.398647.4042
چکیده

امروزه تغییرات جهانی اقلیم به عنوان یکی از بزرگترین ‏تهدیدات تنوع زیستی که برای اقتصاد جوامع انسانی و توسعه ‏اجتماعی بسیار ‏حیاتی است، ‏مطرح می‌باشد. درک آنکه تغییر اقلیم چگونه بر تنوع زیستی و حیات وحش در سرتاسر جهان ‏تأثیرگذار است مسأله ای ضروری و حیاتی است. شـروع خشکسالی به طور معمول با کاهش بارندگی همراه است که این ‏مرحله به خشکسالی ‏هواشناسی موسوم است. با کمبود بارش و توزیع نامناسب آن، رطوبت خاک کاهش یافته و ‏رویش ‏گیاهان مرتعی و سایر گیاهان تحت تأثیر قرار می‌گیرد. ‏در سـال های اخیر اسـتفاده از تصـاویر ماهواره‌ای برای پایش تغییرات ‏پوشـش گیاهی و پایش ‏خشکسالی افزایش یافته اسـت. اگرچه تغییر اقلیم بر اکوسیستم و جوامع مختلف تاثیر بسیار زیاد و ‏عمیقی برجای گذاشته که ‏برخی از این اثرات نمایان و برخی هنوز به خوبی شناخته نشده است، ولی به نظر می‌رسد ‏‏بیشترین تاثیر بر روی بزرگترین اکوسیستم کره زمین یعنی مراتع رخ داده است. ‏از این رو تحقیق حاضر از تصاویر ماهواره‏ای ‏و داده‌های هواشناسی برای بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر پوشش گیاهی مراتع در ‏پارک ملی گلستان استفاده کرده است.‏ به ‏کارگیری روش مقایسه‌ای بازه های زمانی گذشته و حال برای سناریوی روند تغییرات در ‏اثر تغییر اقلیم و به تبع آن تغییر ‏اکوسیستم پارک ملی گلستان، هدف اصلی مطالعه حاضر ‏می‌باشد. ‏ نتایج حاصل از مدل رگرسیونی نشان می‌دهد بین دو ‏شاخص ‏SPI‏ و ‏NDVI‏ ‏همبستگی مستقیم وجود دارد و استنباط می شود که به ازای یک واحد تغییر در شاخص بارش ‏استاندارد مقدار ‏NDVI‏ به ‏میزان ۰.۰۴۱ تغییر نماید. ‏