بررسی و تحلیل روشهای قیمت گذاری پساب و پیشنهاد روش مناسب برای ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2025.471562.2775
چکیده

کشور ایران باتوجه به اقلیم خشک با کمبود منابع آب دست و پنجه نرم می‌­کند. استفاده از پساب به عنوان یکی از راهکارهای مدیریت منابع آب و کمک به حل بحران کمبود آب می‌تواند مفید واقع شود. این پژوهش، ابتدا ادبیات و روش‌­های قیمت­‌گذاری پساب را مورد تحلیل قرار داده است. سپس با انتخاب روش قیمت‌گذاری اقتصادی، جهت تعیین قیمت طرف عرضه به برآورد هزینه تمام شده تولید پساب در یک تصفیه‌‎خانه فاضلاب در تهران در سال 1402 با استفاده از روش اقتصاد مهندسی می­‌پردازد سپس با توجه به اینکه پساب به عنوان نهاده تولید بخش صنعت است، برای تعیین قیمت طرف تقاضا، درآمد نهایی یا ارزش اقتصادی پساب با استفاده از روش پسماند و کمک گرفتن از جدول داده-ستانده‌ سال 1399 در بخش صنعت محاسبه شده است. نتایج نشان داد که هزینه ­تمام شده یک مترمکعب پساب در مدل ثابت معادل 174,214 ریال بر و در مدل جاری (با لحاظ تورم) معادل 540,595 ریال است. هم­چنین ارزش اقتصادی هر متر مکعب پساب در کل صنعت معادل 973,965 ریال است. لذا با توجه به اینکه در حال حاضر قیمت پایه پساب در کشور 168,183 ریال بر متر مکعب عنوان شده است، این پژوهش، مشاهده می­‌شود کف قیمت به دست آمده در مدل ثابت از قیمت پساب در بازار بیشتر است و لذا پیشنهاد می‌­شود با اصلاح نظام قیمت‌گذاری این نهاده و با تبعیض قیمت بین صنایع، قیمت­‌ها به مقدار واقعی و تعادلی خود نزدیک شوند.