فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این جستار برآنیم تا بر پایة یافته‌های دبستان روانکاوی یونگ، ابیاتی از حافظ را بررسیم. کارل گوستاو یونگ نخستین بار پرده از سویة ژرف و کیهانی وجود انسان، یعنی «ضمیر ناخودآگاه جمعی» باز کشید و نشان داد که این نهاد پنهان، چه سان از راه کهن الگوها در چگونگی اندیشه و رفتار انسان نقش گذار است. در این جستار نشان داده ایم که ضمیر ناخودآگاه جمعی و کهن الگوهای آنیما و دایره- که از پر نمودترین کهن الگوهای شناخته شده هستند - چگونه در زبان رمز پرور و لایه لایة حافظ به گونه‌ای نغز و شگفت راه یافته است. آنیما در این ابیات برسان معشوق اثیری است که شاعر برای رسیدن به ساختار فرجامین آفرینش خود، یعنی کهن الگوی دایره، راهی جز دستیابی بدو و پیوند جادویی با او ندارد.