فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استان گیلان از قطب­‌های تولیدکننده برنج در ایران است که عمده آب آبیاری شالیزار­های این استان از طریق شبکه آبیاری و زهکشی سفید­­رود تأمین می‌­شود. کاهش آورد رودخانه سفیدرود به استان گیلان و مدیریت نامناسب منابع آب سبب تشدید کم­آبی در طول دوره زراعی شده است. این پژوهش با هدف شناسایی و الویت‌­بندی پیشران­های اثرگذار بر تاب­‌آوری بهره­‌برداران شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود در مقابل کم آبی با استفاده از شاخص‌­های به کار رفته در پژوهش‌­های مرتبط و نظر نخبگان نمونه طراحی شد. راهبرد مدنظر در طراحی درخت تصمیم معیشت پایدار است. این درخت تصمیم جامع شامل پنج معیار، 17 زیرمعیار، 55 زیرزیرمعیار و 78 زیرزیرزیرمعیار است. ابزار پژوهش پرسشنامه مقایسه زوجی است که توسط 15 نفر از خبرگان نمونه تکمیل شد و با استفاده از فرآیند سلسله مراتبی خاکستری و نرم‌‎افزار اکسل داده­‌های جمع‌­آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که سرمایه طبیعی با وزن ­نسبی 41/91 درصد مهم­ترین پیشران تاب‌­آوری بهره‌­برداران شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود در مقابل کم­‌آبی است. سرمایه‌­های مالی، فیزیکی، انسانی و اجتماعی به ترتیب در رتبه‌­های دوم تا پنجم قرار گرفتند. زیرمعیارهای مقدار آب قابل استفاده برای آبیاری، کمبود منابع آب، و درک شالیکاران از کم­آبی در آینده، به ترتیب با وزن­های نسبی 36/67، 33/11، و 31/18 درصد به عنوان شاخص‌­های بسیار تأثیر­گذار بر تاب­‌آوری شالیکاران در مقابل کم­آبی ذیل سرمایه طبیعی شناسایی شدند. کاربرد یافته‌­های پژوهش در تدوین برنامه عملیاتی تاب­‌آوری بهره‌­برداران شبکه در مقابل کم‌­آبی می­‌تواند راهگشا ­باشد.