بررسی رقابت‌های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک چین و هند در اورآسیا: کریدورهای ارتباطی و ژئوپلیتیک بنادر چابهار و گوادر

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، ایران

doi
10.22059/jhgr.2020.287558.1007998
چکیده

در دو دهة اخیر دو کشور چین و هند با رشد اقتصادی بالا و حجم بزرگ اقتصادی و تجارت گسترده به‌عنوان دو قدرت آسیایی و حتی جهانی مطرح شده‌اند. دو کشور آرمان‌های بزرگ منطقه‌ای و جهانی دارند؛ به گونه‌ای که چین با طرح ابرپروژة ابتکاری کمربند و جاده به دنبال نظام جدیدی از روابط قدرت و مناسبات بین‌الملل است و هند می‌کوشد با سیاست اورآسیایی، ضمن گسترش حوزة نفوذ خود، همگرایی جدیدی از مناسبات قدرت را ایجاد کند. هر دو کشور با اتخاذ استراتژی ژئواکونومیک سیاست اتصال و دسترسی به حوزه‌های ژئوپلیتیکی اورآسیا را دنبال می‌کنند. در این چارچوب، فضای پاکستان و ایران گزینه‌های مناسبی برای ایجاد کریدورهای ارتباطی در اورآسیا از سوی چین و هند انتخاب شده‌اند که نقطة محوری آن‌ها دو بندر گوادر و چابهار است. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر بررسی و تبیین رقابت‌های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک میان چین و هند در کریدور اقتصادی چین‌- پاکستان و کریدور بین‌المللی حمل و نقل شمالی‌- جنوبی و بررسی نقش دو بندر چابهار و گوادر در این رقابت است. این پژوهش به شیوة توصیفی‌- تحلیلی انجام شده و داده‌های مورد نیاز تحقیق به شیوة کتابخانه‌ای گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد هند در تلاش است تا از طریق بندر چابهار و کریدور ایران وزن ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک خود را در برابر چین و پاکستان بهبود بخشد و از طریق آن نوعی توازن و تعادل قدرت منطقه‌ای با چین برقرار کند.