تحلیلی بر چالش های حقوق شهروندی در شهرهای ایران (مطالعۀ موردی: شهر قزوین)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، کرج، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، ایران
3 استادیار گروه علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، کرج، ایران
4 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، مؤسسة آموزش عالی علامه دهخدا، قزوین، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.284895.1007994چکیده
امروزه، شهرها مهمترین اجتماعات انسانیاند که در آن تعاملات و ارتباطات مختلف انسانها، طبیعت، صنایع، کالا، و خدمات به شکل پیچیدهای به هم پیوند خورده و زندگی اجتماعی نیازمند مناسبات حقوقی نظاممند در میان افراد و گروههای مختلف جامعه شده است. از اینرو، در اجتماعات شـهری شاخهای علمی به نام «حقوق شهروندی» شکلگرفته است که به بررسی روابط میان مردم شهر، وظـایف، و مسـئولیتهای شـهروندان در قبـال یکدیگر، محیط شـهری و دولـت یـا قـوای حـاکم و همچنین حقوق و امتیازاتی که وظیفة آن بر عهدة مدیران شهری و قوای حاکم است میپردازد. در پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع مختلف اسنادی- پیمایشی سعی شده است وضعیت حقوق شهروندی در شهر قزوین بررسی شود. یافتههای پژوهش پس از مصاحبه با کارشناسان حقوق شهروندی و اشباع نظری، با استفاده از ابزار پرسشنامة محققساخته از 384 نفر از ساکنان شهر قزوین، جمعآوری و با استفاده از آزمون فریدمن و پیرسون تحلیلشده است. پرسشنامة پژوهش شامل 41 گویه در چهار بُعد از ابعاد حقوق شهروندی و شامل حقوق اجتماعی- فرهنگی، حقوق کالبدی و زیستمحیطی، حقوق اقتصادی، و حق دسترسی به امکانات و خدمات است . نتایج پژوهش حاکی از آن است که سن افراد، میزان تحصیلات، و پایگاه اقتصادی و اجتماعی افراد با میزان آگاهی از حقوق شهروندی رابطه دارد و تجربة زندگی اجتماعی و تعامل با دیگران و همچنین پایگاه اقتصادی و اجتماعی افراد که زمینه را برای گسترش تعاملات اجتماعی فراهم میکند با افزایش آگاهی از حقوق شهروندی رابطة مستقیم دارد.