تأثیر رقابت منطقه‌ای آمریکا و چین بر معادلات و نظم منطقه‌ای در شرق آسیا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان

2 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین ‏الملل دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jhgr.2020.279750.1007905
چکیده

خیزش چین و ظهور آن به‏عنوان بازیگر تأثیرگذار بین‏المللی به واقعیتی ‏انکارناپذیر در چند دهۀ اخیر تبدیل شده است. این مسئله برای ایالات‏متحده، که خود را تنها هژمون نظام بین‏المللی می‏داند و دارای منافع امنیتی فراوانی در منطقة شرق‏آسیا است، تهدیدی امنیتی محسوب می‏شود. از این‏رو، این مسئله امریکا را بر آن داشته است تا با پیگیری سیاست ائتلاف‏سازی با کشورهای منطقه درصدد پاسخ‏گویی و ایجاد موازنه در برابر قدرت روبه رشد چین برآید. در این راستا، مقالة پیش‏رو به دنبال پاسخ‏گویی به این پرسش اصلی است که رقابت امریکا و چین در شرق‏ آسیا چه تأثیری در معادلات و نظم این منطقه داشته است؟ فرضیۀ پژوهش حاکی از آن است که از آنجا که امریکا خود را تنها قدرت هژمونی جهان فعلی می‏داند، خیزش چین را آشکارا چالش و تهدیدی اساسی برای جایگاه جهانی خود برمی‏شمارد. بنابراین، امریکا با ایجاد روابط گستردۀ امنیتی و نظامی با کشورهای شرق ‏آسیا، در تلاش برای مهار و انزوای پکن برآمده تا از این طریق محاسبات قدرت و ترتیبات امنیتی منطقه را در راستای اهداف و منافع واشنگتن و هم‏پیمانان آن در منطقه شکل بخشد. امضای پیمان دفاعی- امنیتی اخیر بین امریکا و متحدان منطقه‏ای خود، جنگ اقتصادی و افزایش تعرفه‏های تجاری ترامپ علیه پکن، دخالت‏های مستمر در مسائل داخلی چین، برگزاری مستمر مانورهای نظامی در آب‏های مورد مناقشة این کشور و… همگی در این راستا قابل ذکر است. نتیجۀ ملموس این اقدامات امریکا در سال‏های اخیر به کاهش رشد اقتصادی چین از حدود 9درصد به 6درصد منجر شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و در چارچوب نظریۀ موازنة‏ تهدید شکل می‏گیرد.