فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اضطرارهای ملی را می‌توان محک توانمندی نهادی حکومت‌ها و دولت‌ها در مواجهه فرایندی منسجم با عدم قطعیت‌ها، هماهنگ‌سازی شبکه‌های پیچیده و انجام اقدامات عملیاتی به‌موقع تصور کرد، اما دانش موجود، با این فرایند یعنی حکمرانی اضطرار، مدیریت اضطرار، اجرای خط‌مشی‌ها و راهبردهای عملیاتی عمدتاً برخوردی جزیره‌ای داشته است. براین‌اساس، علی‌رغم وجود دانش پرمایه‌ای از این سه کنش دولت‌ها در هماوردی با اضطرارها تاکنون چارچوب دانشی یک پارچه ای از فرایند همسویی این سه سطح ارائه نشده است. این نوشته نوعی چارچوب مفهومی یکپارچه پیشنهاد می‌کند که واکنش به اضطرارهای ملی را به‌عنوان یک نظام سه‌لایه‌ای مدلسازی می‌کند تا مواجهه با اضطرارهای ملی را به‌صورت یکپارچه نشان دهد .هر یک از این لایه‌ها بر اساس یک «معادله اداری» مشترک مشتمل بر مأموریت، هدف غایی، کارویژه‌های اصلی، اختیارات، مسئولیت‌ها و نظام پاسخ‌گویی تحلیل و با ابتناء بر ابعاد سازمانی نظیر ساختار، فرایند، شبکه کنشگران، فناوری‌ها و منابع انسانی عملیاتی می‌شوند. علاوه بر این، مختصات لایه‌های مورد اشاره در بستر محیط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و فناورانه ملی تحلیل می‌شود و در این میان بر نقش ارزش‌های ملی و فرهنگ مردمی مواجهه با اضطرار در شکل‌دهی به معماری نهادی اداره اضطرارها تأکید می‌شود. مقاله اهمیت حیاتی سازِکارهای هم‌راستاسازی عمودی میان حکمرانی، مدیریت و عملیات را برجسته ساخته و هماهنگی، یکپارچگی اطلاعات، اختیار تصمیم‌گیری و مشروعیت را به‌عنوان متغیرهای کلیدی هم‌راستایی معرفی می‌کند. در نهایت این چارچوب با تلفیق بینش‌های مختلف مطالعاتی، بنیانی برای تحلیل تطبیقی، آسیب‌شناسی نهادی و اصلاح خط‌مشی‌ها در سامانه‌های ملی مواجهه با شرایط اضطراری فراهم می‌آورد.