فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آگاهی از انواع تغییرات پوشش و کاربری سطح زمین در مقیاس حوضه‌ای، به‌ویژه تغییرات حاصل از فعالیت­های انسانی، به‌عنوان دانسته‌هایی بنیادی برای مدیریت و برنامه‌­ریزی مبتنی براین دانسته‌ها، از اهمیت ویژه‌­ای برخوردار است. این تغییرات بر خصوصیات فیزیکی، هیدرولوژیکی و هیدرولیکی رودخانه تأثیر فراوان دارند. به‌منظور بررسی پاسخ هیدرولوژیکی حوضه آبریز زاینده‌­رود به تغییرات پوشش و کاربری زمین سه دوره­ آماری 1994-1985، 2004-1995 و 2018-2005 درنظر گرفته شد. نقشه­‌های کاربری زمین در این پژوهش با استفاده از تصاویر ماهواره­‌ای لندست 5 و 7 سنجنده­‌های TM و  +ETM به‌دست آمد. همچنین، از قابلیت سامانۀ «گوگل ارث انجین» به منظور اخذ تصاویر تصحیح شده ماهواره‌­ای استفاده شد. جهت بررسی تغییرات روزهای برفی از داده‌­های مدل FLDAS طی دوره آماری 2001 تا 2018 استفاده شد. برای بررسی روند دراز مدت میزان ریزش برف سالانه، پوشش برف و آب معادل ذوب برف از مدل‌ رگرسیون خطی استفاده شد. مقایسه­ نقشه‌­های کاربری زمین در سه دوره موردنظر نشان داد که سطح پوشش سبز شامل مرتع و جنگل کاهش یافته است. در حالی‌که سطح زمین‌های انسان‌ساخت و زمین‌های کشاورزی افزایش نشان می‌­دهد. مساحت زمین‌های انسان­‌ساخت از 6/9 درصد در دوره اول به 11/4 درصد در دوره دوم و مساحت زمین‌های کشاورزی از 1205 کیلومترمربع در دوره اول به 1332 کیلومترمربع در دوره سوم رسیده است. همچنین، مساحت پوشش برف در دوره دوم و سوم نسبت به دوره اول کاهش را نشان می‌دهد. مقادیر بدست آمده از تحلیل روند بارش روند معنادار خاصی را نشان نمی­‌دهد. با بررسی روند خطی برف طی دوره آماری 2018-2001 نیز مشخص شد، در پوشش برف، تعداد روزهای برفی و آب معادل ذوب برف روند داده‌­ها کاهشی است؛ اما با مقایسه دوره‌­های موردنظر می‌­توان فهمید در کاهش دبی زاینده‌­رود تأثیر عوامل انسانی بسیار بیشتر از عوامل اقلیمی است.