استفاده از مدل بیلان آب تورنت وایت برای ارزیابی دقت داده های تبخیر-تعرق واقعی پایگاه های GLEAM و GLDAS در زیرحوضه های غرب دریاچه ارومیه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22034/iwrr.2024.425199.2718چکیده
تبخیر-تعرق واقعی (AET) نقش مهمی در مدیریت آب کشاورزی، پیشبینی خشکسالی و پیشنگری تغییر اقلیم ایفا میکند. در سالهای اخیر، استفاده از روشهای غیرمستقیم برای برآورد AET، منجر به توسعه پایگاههای داده مختلفی شده است. وجود عدم قطعیتهای مختلف در این دادهها، ارزیابی آنها را ضروری میسازد. در این مطالعه، با تمرکز بر دوره تاریخی مطالعات اقلیمی (2005-1976)، از مقادیر برآورد شده AET بهوسیله مدل بیلان آب تورنت وایت، به عنوان مبنایی برای ارزیابی دو پایگاه داده GLEAM و GLDAS، در چهار زیرحوضه نازلوچای، روضهچای، شهرچای و باراندوزچای در غرب دریاچه ارومیه استفاده شد. نتایج نشان داد که در مقیاس سالانه، عملکرد دو پایگاه داده GLEAM و GLDAS در برآورد تبخیر-تعرق واقعی تفاوتی نداشتند (RMSEGLEAM=0.13-0.46 mm/day, RMSEGLDAS=0.13-0.48 mm/day). اما در مقیاس فصلی، عملکرد دادههای GLEAM و GLDAS در فصول مختلف، متفاوت بود. بر اساس معیارهای ارزیابی، پایگاه داده GLEAM عملکرد بهتری نسبت به GLDAS داشت (GLEAM: RMSEWinetr=0.11-0.33, RMSESpring=0.25-1.15, RMSESummer=0.58-0.77, RMSEAutumn=0.15-0.33; GLDAS: RMSEWinetr=0.15-0.27, RMSESpring=0.32-1.14, RMSESummer=0.64-0.95, RMSEAutumn=0.15-0.40). همچنین در هر دو مقیاس سالانه و فصلی، دادههای GLEAM و GLDAS در زیرحوضه شهرچای از اعتبار بیشتری برخوردار بودند (RMSEShahrchay=0.12-0.58, RMSENazlouchay=0.15-0.85, RMSERozehchay=0.19-1.15, RMSEBarandouzchay=0.11-0.77). با توجه به نتایج مطالعه حاضر، استفاده از دادههای GLEAM و GLDAS در مطالعات هیدرومتئورولوژیکی زیرحوضههای نازلوچای و روضهچای توصیه نمیشود. نتایج مطالعه حاضر میتواند در مطالعات پیشنگری تغییرات آینده AET، به عنوان مبنایی برای ارزیابی بروندادهای مدلهای اقلیمی و همچنین تصحیح اریبی آنها قرار گیرد.