پهنهکاوی مطالعات حوزه ارزشیابی خطمشیهای عمومی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه فرهنگی و اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.48311/ormr.2025.107356.0چکیده
ارزشیابی خطمشی عمومی بهعنوان یکی از مراحل حیاتی در فرایند خطمشیگذاری عمومی، نقش مهمی در تضمین کارآمدی و اثربخشی خطمشیها در حکمرانی ایفا میکند. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل وضعیت مقالههای فارسی در حوزه ارزشیابی خطمشی عمومی در ایران و ترسیم چشمانداز آتی برای پژوهشهای این حوزه است که با استفاده از روش مرور دامنهای انجام شده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر شناسایی الگوها، روششناسی و شکافهای موجود در پژوهشهای مرتبط با ارزشیابی خطمشی، 158 مقاله علمی- پژوهشی را بررسی کرده است. در این پژوهش، با جستجوی کلیدواژههای مرتبط با ارزشیابی خطمشی عمومی در پایگاههای معتبر دانشپژوهی ایران، 4852 مقاله شناسایی شد. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، شامل بررسی عناوین، حذف موارد تکراری و غیرمرتبط و تحلیل دقیق چکیدهها، 135 مقاله علمی- پژوهشی بازیابی شد. همچنین، 18 مقاله دیگر از راه جستجوی عمومی به این مجموعه اضافه شد. درنهایت، 153 مقاله منتخب برای تحلیل نهایی مطالعه شد. یافتهها نشان میدهد که بیشتر پژوهشها در این حوزه از روشهای کیفی استفاده کردهاند و تمرکز اصلی آنها بر سطوح ملی و موضوعات مدیریتی بوده است. همچنین، وجود شکافهای پژوهشی در بهرهگیری از الگوهای جامع و استفاده از دادههای ترکیبی نمایان است. افزونبر این، توجه به ارزشیابی مطلوبیتمحور، ارزشیابی مشارکتی، ارزشیابی پاسخگو، ارزشیابی واقعگرایانه، روشهای موردی و طرحهای ارزشیابی ضرورت دارد.