ارزیابی دقت پایگاه‌های اطلاعات ماهواره‌ای و بازتحلیلی بارش در ایران با تمرکز بر پایگاه‌های با تفکیک مکانی بالا

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده علوم محیطی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.

2 استادیار پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، موسسه تحقیقات آب، تهران، ایران.

3 استادیار پژوهشکده انرژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2024.442656.2741
چکیده

بارش به عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی چرخه هیدرولوژی، نقش به‌سزایی در فرآیندهای مرتبط با مدیریت منابع آب، حفاظت از شرایط زیست‌محیطی و همچنین مدیریت بلایای آب و هوایی دارد. با توجه به کمبود و دسترسی محدود به داده‌های بارشی گسترده در سطح کشور، استفاده از داده‌های بارش جهانی حاصل از تحلیل‌های سنجش از دوری و مدل‌سازی می‌تواند در تحلیل‌های مورد نیاز حوزه مدیریت آب بسیار مفید باشد. تحقیق حاضر به ارزیابی دقت جدیدترین پایگاه‌های داده بارش جهانی حاصل از بازتحلیل و اطلاعات ماهواره‌ای با قدرت تفکیک مکانی بالا (شامل ERA5-Land، GSMaP، IMERG، MSWEP و CHIRPS) در برآورد بارش در مقیاس‌های مختلف زمانی در سطح ایران می‌پردازد. برای این منظور، از داده‌های بارش در 70 ایستگاه سینوپتیک در کشور برای بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2018 استفاده شد و عملکرد پایگاه‌های مورد نظر در مقیاس‌های زمانی روزانه، ماهانه و سالانه به تفکیک 6 منطقه مختلف اقلیمی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد تخمین بارش در این پایگاه‌ها برای مناطق پربارش‌تر کشور دقت بالاتری نسبت به مناطق خشک دارد و عموماً دقت تخمین بارش در ماه‌های پربارش سال بیشتر از دوره خشک سال است. در مجموع پایگاه GSMaP در برآورد بارش روزانه و پایگاه MSWEP در تخمین بارش‌های ماهانه و سالانه در سطح ایران عملکرد بهتری از سایر پایگاه‌ها نشان می‌دهند؛ اما دقت هر پایگاه اطلاعاتی به مقیاس زمانی اطلاعات و منطقه اقلیمی مورد بررسی نیز وابستگی دارد که ضروری است در بهره‌برداری از این پایگاه‌ها مد نظر قرار داشته باشد.