مدل علّی اضطراب اجتماعی دانشجویان براساس سیستم های مغزی رفتاری با میانجی گری راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان

نویسندگان

1 Assistant professor, Department of psychology, Islamic Azad University, Quchan branch, Quchan, Iran

2 Associate professor, Department of Education and Consultation, University of Bojnord, Bojnord, Iran

3 Ph.D. student in general psychology, Islamic Azad University, Bojnourd branch, Bojnourd , Iran

doi
10.22038/jfmh.2020.17101
چکیده

مقدمه: اختلال اضطراب اجتماعی یکی از شایع­ترین اختلالات اضطرابی است و مطالعه درباره سبب شناسی این اختلال از اهمیت بسیاری برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی نقش سیستم های فعال سازی و بازداری رفتاری(BAS/BIS) در نشانه های اضطراب اجتماعی با توجه به نقش اثرات میانجی راهبردهای نظم­جویی شناختی هیجان است.روش کار: در این مطالعه همبستگی- تحلیلی، 282 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد قوچان در سال تحصیلی 1398-1397 با استفاده از روش خوشه ای چند مرحله­ای انتخاب شدند و به پرسش­نامه های مقیاس بازداری/ فعال سازی رفتاری کارور و وایت (1994)، هراس اجتماعی کانور (SPIN) و نظم جویی شناختی هیجان (گارنسفکی،گرایج و اسپینهاون،2002)، پاسخ دادند. تحلیل داده ها با روش مدل­یابی معادلات ساختاری، انجام شد.یافته ها: رابطه مستقیم سیستم بازداری رفتاری با اضطراب اجتماعی ( 05/0p < ،29/0=β)، و بازداری رفتاری با راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان ( 05/0p < ، 34/0=β) مثبت و معنی­دار است. اثر مستقیم سیستم فعال ساز رفتاری با اضطراب اجتماعی ( 05/0p < ، 19/0-β= ) منفی و معنی­دار است. ارزیابی مدل ساختاری با استفاده از شاخص های آماری نشان داد که اثر غیر مستقیم  سیستم بازداری رفتاری با اضطراب اجتماعی معنی­دار بوده در حالی که اثر غیر مستقیم سیستم فعال سازی رفتاری با اضطراب اجتماعی معنی­دار نیست. یافته ها از برازندگی مناسب ساختار فرضی، بین متغیرهای پژوهش حمایت کرد.نتیجه گیری: به نظر می­رسد حساسیت بالای BIS به همراه دشواری در نظم­ جویی هیجان به تلاش­های ناسازگارانه برای نظم ­جویی و پاسخ­دهی هیجانی و در نهایت افزایش خطر ابتلا به اختلالات روان­شناختی از جمله اضطراب اجتماعی منجر می­شود.