فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق، اهمیت نسبی متغیر­های مختلف هواشناسی مؤثر بر تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه مرجع (ET0) در دو ایستگاه­ (زنجان و ماهنشان) با حداقل 20 سال آمار منتهی به 2021 تحلیل شده است. روش پنمن-مانتیث برای تخمین ET0 استفاده شد. برای مطالعه­ اهمیت نسبی متغیرهای اقلیمی بر تبخیر-تعرق پتانسیل گیاه، از روش تجزیه به عامل‌­ها استفاده شد. داده‎‌ها شامل بارش، میانگین دمای هوا (بیشینه و کمینه)، سرعت باد، رطوبت نسبی و ساعات آفتابی بوده و همبستگی بین آنها تحلیل شد. نتایج نشان داد که بجز یک مورد (باد با بارش ) که همبستگی معنی‎دار نداشته‌‎اند، در سایر موارد ضرایب همبستگی بین متغیرها در سطح 5 درصد معنی‌‎دار بودند. در هر دو ایستگاه، دو مؤلفه اول دارای مقدار ویژه­ بیش از یک بود و مؤلفه‌­های بعدی مقدار ویژه­ بسیار ناچیزی (نزدیک صفر) داشتند. در زنجان، دو مؤلفه­ اول در کل 80/673 درصد واریانس را توجیه می‌­کرد. این رقم در ماهنشان بیش از 82/5 درصد بود. در هر دو ایستگاه پارامتر ساعات آفتابی مهمترین عامل مؤثر بر ET0 بود، پس از آن پارامترهای حداکثر دمای هوا، حداقل دمای هوا و رطوبت نسبی به ترتیب در رتبه‌‎های دوم تا چهارم قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در هر دو ایستگاه، متغیر بارش بر روی ET0 اثر چندان مؤثری نداشته است. رسم نمودار عمود برهم مؤلفه‌های اول و دوم در ایستگاه­‌ها نشان داد که الگوی موقعیت مکانی پارامترهای اقلیمی در هر دو ایستگاه مشابه هم بود. یافته‎‌های این مطالعه در مدیریت منابع آب منطقه می‌­تواند مفید واقع شود.