گسترش قلمرو ناتو در مناطق بالتیک، دریای سیاه، و اروپای شرقی و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
2 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
3 دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhgr.2020.279402.1007901چکیده
سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اکنون شانزدهمین همسایة مرزهای آبی و خاکی جمهوری اسلامی ایران است. این سازمان با تأکید بر راهبرد تأمین امنیت منطقة جغرافیایی یوروآتلانتیک با حضور پویا در خارج از منطقه به قلمروسازی در مناطق مختلف جهان از جمله در مناطق پیرامونی جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. حضور فراجغرافیایی ناتو در مرزهای شمالی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر مناطق بالتیک، دریای سیاه، و اروپای شرقی موضوع اصلی پژوهش حاضر است. نویسندگان تلاش دارند به این پرسش اصلی پاسخ دهند که ناتو چگونه در حال قلمروسازی در مناطق ژئوپلیتیکی شمال دور جمهوری اسلامی ایران است؟ با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از روش گردآوری اطلاعات کتابخانهای، اینترنتی، و رسانهای، فرضیة اصلی مقاله عبارت است از اینکه «ناتو تلاش دارد برای حفظ و گسترش حاکمیت ارزشهای لیبرال- دموکراسی و بازار آزاد بهعنوان موتور محرک نظام جهانی معاصر با بهرهبردن از راهبردهای گسترش مرزهای سیاسی رسمی، گسترش مرزهای سیاسی غیررسمی، مأموریتهای بشردوستانه، همکاریهای دفاعی و امنیتی و گسترش دفاتر سازمانی و اداری، قلمرو خود را با حضور در مناطق ژئوپلیتیکی شمال دور جمهوری اسلامی ایران گسترش دهد». یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد افزایش همکاریهای ناتو با همسایگان جمهوری اسلامی ایران در منطقههای ژئوپلیتیکی شمالِ دور امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را با پیامدهای مختلف یک، نظامی و امنیتی، دو، سیاسی، سه، اقتصادی و تجاری، و چهار، فرهنگی و اجتماعی مواجه میکند. بنابراین، ضروری است مسئولان ذیربط در جمهوری اسلامی ایران توجه به فعالیتهای این سازمان در مناطق ژئوپلیتیکی شمال دور کشور را مورد توجه جدی قرار دهند.