نمونه برداری و بررسی متغیرهای کیفیت آب رودخانه ارس در پایین دست و بالادست سد ارس
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 کارشناس دفتر رودخانههای مرزی، شرکت مدیرت منابع آب ایران، تهران، ایران.
4 استاد، مرکز تحقیقات سلامت و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
5 کارشناس دفتر رودخانههای مرزی، شرکت مدیرت منابع آب ایران، تهران، ایران
6 دانشیار، گروه آموزشی مهندسی عمران، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22034/iwrr.2024.184659چکیده
ماحصل ورود انواع ترکیبات شیمیایی معدنی و آلی به مخازن سدها، افت کیفیت آب و مشکلات بعدی ناشی از آن است. در چنین شرایطی توجه به پایش کیفی و حفاظت از منابع آب سطحی از اصول توسعه پایدار منابع آب هر کشور است. هدف مطالعه حاضر ارزیابی تغییرات کیفی آب سد ارس در دو ایستگاه ورودی و خروجی به مخزن سد طی دوره مطالعاتی سال آبی 1400 و 1401 است. در این مطالعه طی هشت مرحله 16 نمونه آب از ورودی و خروجی برداشت شد و پارامترهای کیفی آب مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که سد ارس به عنوان یک واحد تهنشینی عمل میکند. طبق نتایج بیشترین مقدار مجموع کلیفرم، BOD5، نیترات و فلزات سنگین از جمله سرب، آرسنیک و کادمیوم به ترتیب معادل (MPN/100ml) 0/01، 0/03، 0/008، 9، 18000 میلیگرم بر لیتر و متوسط میزان EC در ورودی و خروجی سد به ترتیب معادل 1279/3 و 1396/4 میکروزیمنس بر سانتیمتر بود. افزایش EC میتواند ناشی از تأثیر تبخیر و نیز ورود جریانهای آلوده کننده باشد. به منظور ارزیابی تمایل آب به رسوبگذاری یا خوردگى از شاخصهای LSI و RSI استفاده شد. طبق نتایج به دست آمده مشخص شد که رسوبگذاری پدیده غالب در این سد است. در نهایت از شاخص IRWQISC برای تعیین وضعیت کیفیت آب سد ارس استفاده شد که طبق شاخص مذکور وضعیت کیفیت آب این سد در طبقه متوسط تا نسبتاً بد قرار دارد.
