ارزیابی کلان جایگاه و اهمیت برنامه های امنیت غذایی و امنیت آبی در اسناد بالادستی چهار دهه اخیر کشور
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناس ارشد، مدیریت منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22034/iwrr.2023.186213چکیده
برنامهریزیهای راهبردی که در قالب اسناد بالادستی به تصویب مراجع ذیصلاح میرسند، نشانگر مناسبی برای بیان سیاستهای هر کشوری هستند. با بررسی بخشی از آنها، راهبردهای کشور مربوط به امنیت آب و غذا را میتوان دریافت. برای بررسی موضوعات اشاره شده بیش از 50 سند در سه حوزه اصلی آب، محیط زیست و کشاورزی شناسایی شد. مجموع اسناد احصاء شده، شامل اسناد بالادستی در حوزه آب و کشاورزی بودند و بطور صریح یا غیرصریح به امنیت غذا و آب مربوط میشدند. با استفاده از تحلیل کمی فراوانی و نتایج بهدستآمده از آن مورد بررسی گرفتند. ابتدا اسناد بالادستی احصاء شده به 4 محور، 14زیرمحور و 36 مؤلفه تقسیم شد. سپس میزان تکرار آنها در اسناد معرفی شده ارزیابی گردید و دریافت شد. بالاترین میزان توجه سیاستگذار به ترتیب به محور "سیاسی- اداری- حقوقی" و محور "اجتماعی- اقتصادی" بوده است. با استفاده از تحلیل فراوانی بخشهایی که از نظر قانون و سیاستگذار حائز اهمیت بوده است دریافت شد. در ادامه با نتایج بدست آمده از بخش مذکور چگونگی توجه قانونگذار و سیر تحولات در زمان در راهبردها مورد بررسی قرارگرفت، که از سه دوره زمانی؛ (الف) اول 1358-1380، (ب) دوم 1381-1390 و (ج) سوم 1391-1400 تشکیل شده است. روند تغییرات میزان توجه قانون و سیاستگذار به محورهای مورد بررسی را نشان میدهد. در این سیر زمانی توجه سیاست و قانونگذاران از یک محور خاص (سازمانی اداری حقوقی) به توجه یکنواخت و یکاندازه به کلیه محورهای مورد بررسی تغییر کرده که این امر نشاندهنده تحول مثبت در امر سیاستگذاری منابع آب و کشاورزی (غذا) است.