طراحی سیستم پشتیبان خط‌مشی‌گذاری برای مهار بحران آب در آینده

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مدیریت سیاستگذاری عمومی، دانشگاه تهران، پردیس کیش، کیش، ایران.

3 استاد گروه خطمشیگذاری عمومی و اداره عمومی دانشکدگان مدیریت، رئیس دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2023.172160
چکیده

بحران‌های زیست‌محیطی، من جمله بحران آب، معمولاً خاموش و رونده‌ هستند و فراتر از جغرافیای کشورها، جامعه جهانی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند و گاهی حتی به تهدیدی بین‌المللی تبدیل می‌شوند. بنابراین، حکمرانان، دولت‌‌ها و نهاد‌های بین‌المللی، درباره پیامد‌های اسف‌بار این فاجعه، باید آگاه باشند. ازآنجاکه کشور پهناور ایران در جغرافیایی نیمه‌خشک و بیابانی قرار دارد، مدیریت صحیح منابع محدود آب، برای بهره‌برداری امروز و بهتر آیندگان، بسیار حائز اهمیت بوده، در قالب دغدغه‌های شدید متخصصان‌ محیط‌زیست در ایران، متجلی شده است؛ بنابراین، برحسب حساسیت موضوع، اتخاذ یک نگاه کل‌نگر و خردورز، مبتنی بر گزاره‌های پشتیبان خط‌مشی، بسیار حیاتی و حائز اهمیت است. پژوهش پیش رو، با طراحی یک سیستم پشتیبان دانش مبنا برای خط‌مشی‌گذاری عمومی، مسئله پیچیده‌ آب را در کانون توجه قرار داده است و این مسئله غامض و پیچیده را در پهنه جغرافیای کشور، باتوجه ‌به مقوله‌هایی چون امنیت، اقتصاد، عدالت بین‌نسلی، فرهنگی و اجتماعی، در سطح اداره عمومی و نهاد حاکمیت درنظر می‌گیرد. در این پژوهش از روش نمونه‌گیری هدفمند طبقه‌ای استفاده شده است و در جریان آن، با ۱3 خبره خط‌مشی‌گذاری، آینده‌پژوهی و متخصص در زمینه آب و مسائل امنیتی و توسعه پایدار، مصاحبه شده، با کسب آرا آنان و همچنین مطالعه و بررسی اسناد و مدارک، گزاره‌های بنیادین پژوهش حاصل شده‌اند. سپس، با کدگذاری آنها با روش تحلیل تم، با استفاده از نرم‌افزار Maxqda، مختصات سیستم پشتیبان خط­مشی گذاری در چهار عرصه اقتصادی، سیاسی، اداری و اجتماعی- فرهنگی شناسایی شده، برای مهار بحران آب در راستای توسعه پایدار، ویژه‌سازی شده‌اند. طراحی این سیستم برای نیل به حکمرانی متعالی در حوزه آب و جلوگیری از فروپاشی تمدنی است.