مقایسه عملکرد مدلهای یادگیری عمیق با شبکه عصبی چندجمله ای و مدل HEC-HMS در پیش بینی رواناب روزانه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 استاد مرکز مطالعات پیشرفته خاورمیانه و بخش مهندسی منابع آب، دانشگاه لوند، لوند، سوئد.
doi
10.22034/iwrr.2023.172260چکیده
تخمین رواناب ناشی از بارش مازاد حوضه آبخیز میتواند کمک شایانی به طراحی دقیق سازههای آبی، مدیریت جامع حوضههای آبخیز و مدیریت سیلاب نماید. لذا در این پژوهش سعی شده است قدرت برآورد روشهای یادگیری عمیق در مقایسه با شبکه عصبی چند جملهای و مدل HEC-HMS در حوضههای آبخیز بار اریه، کسیلیان و لتیان مورد ارزیابی قرار گیرد. برای این منظور رواناب روزانه با استفاده از مدل LSTM شبیهسازی و نتایج آن با نتایج مدلهای MLP به عنوان رایجترین مدل هوش مصنوعی، مدل GMDH به عنوان یکی از قویترین شبکههای عصبی مصنوعی و مدل HEC-HMS به عنوان یک مدل فیزیکپایه مقایسه شد. نتایج پژوهش نشان داد ضریب R2 در مدلهای مختلف بازهای بین 0/8715 تا 0/9864، ضریب RMSE بازهای از 0/086 تا 2/2165 و ضریب NRMSE بازهای بین 18/88 تا 65/96 را در حوضههای آبخیز مختلف به خود اختصاص داده است. نتایج حاکی از عملکرد متوسط مدل MLP با متوسط NRMSE معادل 51/17 درصد، عملکرد مناسب مدل GMDH با متوسط NRMSE معادل 44/6 درصد و عملکرد بسیار خوب مدل LSTM با متوسط NRMSE معادل 26/8 درصد است. با توجه به هزینه محاسباتی بالای LSTM در مقایسه با مدل GMDH میتوان توصیه کرد که اگر دقت و صحت خیلی بالا از طرف کاربر مورد انتظار نیست از مدل GMDH استفاده شود و در صورت نیاز به صحت بالاتر کاربر میتواند هزینه محاسباتی بالای روش LSTM را پذیرفته و از این مدل استفاده نماید. همچنین، اگر فرآیند محاسباتی و مدلسازی سناریو محور مد نظر است مدل HEC-HMS ارجحیت دارد.