ارزیابی آلودگی نیترات و فسفات تالاب میانکاله با استفاده از مدل WASP

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، مازندران، ایران.

3 استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22034/iwrr.2023.172474
چکیده

مدل‌سازی کیفیت آب درک بهتر ما از فرآیندهای در حال وقوع در یک پیکره آبی و برنامه‌های حفاظتی برای رسیدگی به آن‌ها را تسهیل می‌کند. مدل WASP در این مطالعه برای ارزیابی مقدار آلودگی نیترات و فسفات تالاب میانکاله استفاده شد. محیط تالاب به 76 بخش با جزئیات مورفولوژیکی، محیطی و جریان مربوطه به عنوان ورودی مدل تقسیم شد. غلظت ماهانه پارامترهای نیترات و فسفات طی 8 دوره نمونه‎‌برداری (98-1397) از آب تالاب و در 6 ایستگاه دهنه‌چپقلی، میان‌قلعه، بندر گز، قره‌سو، اسماعیل‌سای و گلوگاه به‌عنوان ورودی مدل معرفی شدند. واسنجی و صحت‌سنجی مدل به ترتیب با استفاده از 4 دوره آماری اولیه و ثانویه انجام شد. ارزیابی عملکرد مدل براساس سه شاخص R2، RMSE و CP نشان‌دهنده عملکرد قابل قبول مدل در شبیه‌سازی پارامترهای مورد بررسی بود. غلظت نیترات شبیه‌سازی شده در همه ایستگاه‌ها در محدوده مجاز (32/42-1/81) قرار گرفت. اما غلظت فسفات از محدوده مجاز (0/070-0/016) در همه ایستگاه‌ها بیشتر بوده است که نشان‌دهنده زوال کیفیت آب تالاب می‌باشد. بنابراین مدیریت صحیح تخلیه پساب مراکز مختلف، پایش کمی و کیفی آب تالاب، استفاده از کودهای ارگانیک در اراضی کشاورزی و مزارع آبزی‌پروری می‌تواند موجب کنترل و عدم تشدید میزان آلودگی فسفات و نیترات در تالاب شود.