اثربخشی تمرینات نوروفیدبک در ارتقای مهارت‌های مجرد ورزشکاران: یک مطالعۀ مروری

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 . استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانIran

3 کارشناس ارشد روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری روان‌شناسی ورزشی، دانشکدة تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jmlm.2020.295329.1483
چکیده

روش‌های بسیاری با هدف ارتقای عملکرد ورزشی پدید آمده است که امروزه مورد استفادۀ ورزشکاران رشته‌های مختلف قرار می‌گیرد. در میان این تکنیک‌ها نوروفیدبک، به‌عنوان رویکرد مغزی غیرتهاجمی، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. مقالة حاضر با هدف گزارش نتایج پژوهش‌های انجام‌گرفته در زمینة مهارت‌های مجرد ورزشکاران به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس، صورت پذیرفت. با هدف جمع‌آوری داده، ابتدا مقالات لاتین با استفاده از کلیدواژه‌های Neurofeedback، EEG Biofeedback، Sport performance، Athletic performance، Shooting performance، Archery، putting performance و Golf مورد جست‌وجو قرار گرفت. از پایگاه‌های PsycINFO، PubMed، Web of science، EBSCO  و Google Scholar استفاده شد. بازۀ زمانی جست‌وجو از سال 1990 تا 2018 تعیین شد. مقالات فارسی با کلیدواژه‌های «نوروفیدبک»، «عملکرد ورزشی»، «تیراندازی»، «پرتاب»، «نشانه‌گیری» یا «گلف» در پایگاه‌های جهاد دانشگاهی (SID)، مجلات تخصصی نور (Noormags)، بانک اطلاعات نشریات کشور (Magiran) و پایگاه اطلاعات علمی ایران (Irandoc) جست‌وجو شدند. بازۀ زمانی انتشار مقالات از 1380 تا 1398 تعیین شد. تعداد 16 مقاله با ملاک‌های استاندارد و تعیین‌شده همخوانی داشتند و انتخاب شدند. سپس با استفاده از یک چک‌لیست مشخص، اطلاعات مربوط به مقالات توسط هر پژوهشگر مستقل استخراج و در یافته‌ها گزارش شد. نتایج نشان داد که پروتکل‌های نورورفیدبکی به‌کارگرفته‌شده در هر پژوهش می‌تواند نتیجة مداخله را تحت تأثیر قرار دهد و لازم است تا در استفاده از این روش در ورزشکاران به آن توجه داشت. براساس یافته‌های پژوهش تمرینات نوروفیدبک در ورزشکاران اثربخشی مثبت در ارتقای عملکرد ورزشی دارد.