مقایسه ابعاد نظریه ذهن و بازشناسی هیجان در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم و اختلال نقص توجه- بیشفعالی
نویسندگان
1 Associate professor of clinical psychology, Department of Educational Sciences, Faculty of Literature and Humanities, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
2 MA. in clinical psychology, Islamic Azad University, Neyshabur branch, Neyshabur, Iran
doi
10.22038/jfmh.2020.16159چکیده
مقدمه: اختلال طیف اتیسم و اختلال نقص توجه- بیشفعالی (ADHD) با نقایص شناختی و اجتماعی همراه میباشند. هدف عمده مطالعه حاضر مقایسه توانایی نظریه ذهن و بازشناسی هیجان در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم و ADHD بود.روش کار: روش پژوهش از نوع علی- مقایسهای بود. جامعه آماری شامل کلیه کودکان و نوجوانان مبتلا به ADHD و اختلال طیف اوتیسم با عملکرد بالا در مدارس و کلینیکهای خدمات روانشناختی و مشاوره مناطق هفت گانه آموزش و پرورش مشهد طی 4 ماه نخست سال 1396 بود. نمونه شامل 85 کودک و نوجوان (42 نفر مبتلا به اختلالهای طیف اتیسم و 43 نفر مبتلا به ADHD) بود که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. شرکتکنندگان آزمون ذهنخوانی از طریق تصویر چشم، آزمون باور کاذب سالی- ان و آزمون بازشناسی هیجان چهره را تکمیل نمودند. دادهها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیره تحلیل شدند.یافتهها: یافتهها نشان داد که گروه مبتلا به ADHD نسبت به گروه مبتلا به اختلال طیف اتیسم در جنبه شناختی و عاطفی نظریه ذهن (001/0=P) و خردهمقیاسهای حالات مثبت (001/0=P)، حالات منفی (04/0=P) و حالات خنثی (03/0=P) نمرات بالاتری به دست آوردند. گروه مبتلا به اختلال طیف اتیسم نمرات بالاتری در هیجان ترس کسب نمودند (007/0P=).نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشاندهنده نقصان بالای شناخت اجتماعی در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اتیسم و لزوم آموزش مهارتهای بازشناسی حالات ذهنی جهت ارتقای توانمندیهای اجتماعی و بهبود تعاملات اجتماعی به این دسته از کودکان و نوجوانان است.
