انحراف سازنده بحثانگیز: برساخت نظریهای دادهبنیاد در سازمانی دولتی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان، ایران.
doi
چکیده
این پژوهش با هدف کاوش فرایند معنابخشی رفتارهای انحرافی سازمانی سازنده بحثانگیز بهوسیله کارکنان یک سازمان دولتی در چارچوب طرح ساختگرای نظریه دادهبنیاد انجام شده است. اینها رفتارهایی هستند که هنجارهای موجود سازمان را به چالش میکشند و مقررات را میشکنند تا به سازمان یاری رسانند. بهاینمنظور با 15 نفر از کارکنان دانشگاه ولیعصر رفسنجان (که از رهگذر نمونهگیری نظریه دعوت به همکاری شده بودند) مصاحبههایی عمیق انجام شد. تحلیل دادههای گردآوری شده از سه مرحله کدگذاری اولیه، متمرکز و نظریه گذشت و براساس یافتهها چنین دریافت شد که بهدلیل کاستیهای موجود در قوانین و مقررات مجریان آنها دچار ناکامی و بحران هویت میشوند. آنها ناگزیر از انتخاب فلسفه اخلاق خود در عمل هستند و نتیجهگرایی را برمیگزینند تا از رهگذر خدمت به سازمان حتی با تخطی از قانون و مقررات، هویت خود را بازیابند و به اینترتیب فراخوان انحراف انجام میدهند. در این میان یادگیری اجتماعی رفتارهای انحرافی سازنده در سازمان در کنش انحرافی ایشان مؤثر است. تأیید اجتماعی ادراکشده در کاهش ناهمگونی شناختی متعاقب رفتار انحرافی سازنده بحثانگیز بهوسیله کنشگر تأثیر دارد. افزایش بهرهوری سازمانی و رضایت اربابرجوع از دیگر پیامدهای بهروز رفتارهای انحرافی سازمانی سازنده بحثانگیز در قلمرو مکانی پژوهش شناخته شدند.
