فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آبدهی یک شاخص کلیدی عملکرد و خدمت بوم­سازگان با ارزشی است که مستقیماً بر توسعه پایدار اقتصاد، رفاه انسان و بوم­سازگان حوضه تأثیر می‌گذارد. با استفاده از مدل ارزش یکپارچه خدمات محیط­زیستی (InVEST)، تغییرات آبدهی در 10 حوضه آبخیز واقع در مرز شرقی کشور (استان خراسان جنوبی) تحت ­تأثیر تغییرات کاربری اراضی و پوشش سرزمین شبیه‌­سازی شد. مدل با استفاده از داده‌­های طولانی مدت دبی در ایستگاه­‌های افین، خونیک علیا، منصورآباد، گزیک و آهنگران واسنجی شد. همچنین، ارزش اقتصادی خدمت تولید آب در هر کدام از کاربری اراضی/پوشش‌‎های مختلف سرزمین محاسبه شد. نتایج، بیشترین حجم آبدهی را حوضه آبخیز اسفدان با میزان 8126129 مترمکعب و کمترین را حوضه نمکزار خواف با میزان 185590 مترمکعب نشان داد. میزان آبدهی در کل منطقه مورد مطالعه 14836168 مترمکعب بدست آمد. بیشترین میزان تولید آبدهی در کاربری مرتع متراکم و نیمه­‌متراکم با بیش از 12 میلیون و 430 هزار مترمکعب و پس از آن در کاربری مرتع تنک با بیش از 1 میلیون و 990 هزار مترمکعب قرار داشت. آبدهی از جنوب­‌شرق به شمال­غرب در حوضه­‌های آبخیز منطقه موردمطالعه افزایش می­‌یابد. ارزش کل اقتصادی تولید آب در حوضه آبخیز مرزی شرقی معادل 16115806/5 میلیون ریال بدست آمد. نمایش فضایی توزیع ارزش‌های اقتصادی اکوسیستم که در این پژوهش از طریق کمی­‌سازی، نقشه‌­سازی و ارزش‌­گذاری خدمات بوم­سازگان انجام شد می­‌تواند به‌­عنوان ابزارهای مهم و قابل اعتماد برای مدیریت سرمایه‌­های طبیعی و سیاست‌گذاری استفاده شود.