معرفی ساختاری جهت پایش جریان‌های سرگردان در سیستم حمل‌ونقل ریلی برقی DC با رویکرد نگهداری بر مبنای وضعیت (CBM)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی سیستم‌های انرژی، دانشکدۀ مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 رئیس دانشگاه حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مهندسی سیستم‌های انرژی، دانشکدۀ مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/ses.2025.394548.1142
چکیده

استفاده از ریل‌های حرکت به عنوان مسیر برگشت جریان الکتریکی ترن‌ها در سیستم‌ ریلی برقی DC، به علت کوچک بودن مقاومت الکتریکی (ضعف عایقی) بین ریل‌های حرکت و زمین و همچنین، اختلاف ولتاژ بین ریل و زمین، شرایط نفوذ بخشی از جریان برگشتی ترن را از طریق ریل‌های حرکت به زمین زیر ریل فراهم می‌کند که به جریان نشتی یا جریان سرگردان مشهور است. این جریان باعث ایجاد مشکلات متعددی از جمله خوردگی الکتروشیمیایی و کاهش طول عمر مفید ریل‌ها و تأسیسات فلزی زیرزمینی مجاور خط راه‌آهن برقی می‌شود. خوردگی الکتروشیمیایی ناشی از جریان‌های سرگردان در سازه‌های فلزی رخدادی بلند‌مدت است و نتایج حاصل از اندازه‌گیری‌های دوره‌ای جریان‌های سرگردان نامنظم نمی‌تواند نمایانگر میزان خوردگی باشد. بنابراین، اندازه‌گیری و پایش مداوم جریان‌های سرگردان و بررسی روند تغییرات آن‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌شود. در این مجال پس از آشنایی با مفهوم پایش وضعیت (CM) و بررسی سیستم نگهداری بر مبنای وضعیت (CBM)، ساختار مهم‌ترین استانداردهای موجود در این زمینه از جمله استاندارد ISO13374 و استاندارد OSA-CBM مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و در نهایت با مد نظر قرار دادن چارچوب استانداردهای مورد اشاره، مدلی به منظور پایش جریان‌های سرگردان در یک سیستم حمل‌ونقل ریلی برقی DC با رویکرد نگهداری مبتنی بر وضعیت ارائه شد.