بررسی کیفیت آب زیرزمینی دشت بستان‌آباد از نظر شرب با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

آب شرب منطقه بستان‌آباد غالباً از منابع آب‌زیرزمینی دشت بستان‌آباد تأمین می‌شود. هدف این پژوهش انتخاب معقول‌ترین و مناسب‌ترین روش برای بررسی کیفیت این منابع است. بدین منظور رتبه و وزن شاخص کیفی آب با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره محاسبه شد. کیفیت منابع آب‌ زیرزمینی با ترکیب روش‌های وزن‌دهی آنتروپی و AHP با روش‌های رتبــــه‌دهی TOPSIS و WQI بررســـی شـــــد. در ایـــــــن مطــالــــعــــه پارامــــتـــــرهــــــای pH، TDS، Na، SO4، Cl، NO3 و F در روش‌هـــــای ترکــــیــــبـــی Entropy-WQI ،AHP-WQI ،Entropy-TOPSIS و AHP-TOPSIS  به کار برده شد. ضریب تعیین (R2) بین رده میانگین نمونه‌ها و رده‌های حاصل از هر یک از روش‌ها نشان داد که روش AHP-TOPSIS توانایی بالایی در رده‌بندی و دسته‌بندی نمونه‌های آب دارد. نمونه‌ها با توجه به وزن‌دهی و رتبه‌دهی متفاوت هر روش در بازه‌های متفاوتی جای دارند به طوری که نمونه‌ها در روش Entropy-WQI در 2 دسته خوب و متوسط، در روش AHP-WQI در 3 دسته بسیار خوب، خوب و متوسط، در روش Entropy-TOPSIS در 5 دسته بسیار خوب، خوب، متوسط، ضعیف و بسیار ضعیف و در روش  AHP-TOPSIS در 4 دسته بسیار خوب، خوب، متوسط و ضعیف قرار گرفتند. با مقایسه روش‌های ترکیبی روشن شد که از نظر وزن‎دهی AHP بهتر از آنتروپی و از نظر رتبه‎‌دهی TOPSIS بهتر از روش کلاسیک WQI بوده است. نتایج نشان داد که روش TOPSIS سبب تکامل دسته‌بندی کیفیت نمونه‌ها می‌شود و روش آنتروپی در خصوص مقادیر مشابه و نزدیک به مقدار حداقل پارامترهایی که رابطه مستقیم با آنتروپی دارد دچار خطا می‌شود.