فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: با توجه به چالش‌های مدیریت وسوسه‌های جنسی و درک غالباً سطحی از مفهوم قرآنی «استعاذه»، این پژوهش با هدف تحلیل نظام‌مند این مفهوم برای آشکارسازی کارکردهای آن به مثابه یک مکانیسم دفاعی-تهذیبی چندلایه انجام شد. هدف نهایی، ارائه یک مدل مفهومی منسجم از این راهبرد قرآنی است.روش بررسی: پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با ابزار تحلیل محتوای کیفی، به بررسی آیات منتخب از قرآن کریم در سوره‌های یوسف، مریم، آل عمران، مؤمنون و ناس و با استناد به تفاسیر کلیدی پرداخته است.یافته‌ها: یافته‌ها به شناسایی یک مدل مفهومی سه‌سطحی و پویا برای استعاذه منجر شد. سطح اول، «سپر واکنشی» برای مدیریت فوری بحران‌های اخلاقی است. سطح دوم، «راهبرد پیش‌فعال» استعاذه را به ابزاری برای مصون‌سازی تربیتی و آینده‌نگر ارتقا می‌دهد. سطح سوم، «نظام بنیادین» (متبلور در سوره ناس) است که با تعمیق و بازسازی جهان‌بینی توحیدی (ربوبیت، مالکیت و الوهیت)، به ریشه‌کن‌سازی علل درونی و بیرونی وسوسه می‌پردازد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد استعاذه در قرآن، یک فناوری معنوی-روانی فعال و چندبعدی است، نه یک پناه‌جویی انفعالی. این مدل سلسله‌مراتبی که از مدیریت بحران آنی تا تحول معرفتی بنیادین را در بر می‌گیرد، چارچوبی جامع برای تهذیب نفس ارائه می‌دهد که دارای پیامدهای کاربردی برای حوزه‌های تربیت، مشاوره و توانمندسازی فردی است