شناسایی و تحلیل ساختاری پیشران های مؤثر بر آیندۀ فناوری انرژی های تجدیدپذیر در ایران (مورد مطالعه: انرژی خورشیدی)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2 استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
doi
10.22059/ses.2025.388342.1112چکیده
تحولات جهانی در حوزۀ انرژی و نگرانیهای مرتبط با تغییرات اقلیمی، توجه به انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی را در کشورهای درحالتوسعه مانند ایران افزایش داده است. ایران با داشتن پتانسیل بالای تابش خورشید، از جمله کشورهایی است که میتواند از این منبع پاک و بیپایان به طور گسترده استفاده کند. هدف پژوهش حاضر، تعیین و بررسی پیشرانهای آیندۀ فناوری انرژی خورشیدی در ایران با رویکرد تحلیل ساختاری است. روششناسی پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از منظر بنیان پارادایمی، دارای رویکرد پراگماتیستی و از نظر نحوۀ گردآوری دادهها توصیفی ـ پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر، اساتید، مدیران و خبرگان صنعت انرژیهای تجدیدپذیر هستند. در این پژوهش، ابتدا با بررسی ادبیات پژوهش و مطالعات اسنادی، مجموعهای از پیشرانهای اولیه شناسایی شدند. سپس، با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته با 12 نفر از خبرگان حوزۀ انرژیهای تجدیدپذیر و فناوری خورشیدی و نیز تکمیل پرسشنامههای عدم قطعیت، پیشرانهای اصلی غربال و تعیین شدند. سرانجام، نتایج حاصل از تحلیل ساختاری با بهرهگیری از نرمافزار میکمک منجر به احصای پنج پیشران کلیدی شامل منابع انسانی متخصص، سیاستها و حمایتهای دولتی، همکاریهای بینالمللی در فناوری انرژی خورشیدی، تکنولوژیهای نوظهور و پیشرفتۀ جهانی و نیز زیرساخت انتقال و توزیع شد که نقشی محوری در پیشبرد فناوری انرژی خورشیدی در ایران دارند. این پژوهش، از طریق طراحی فرایندهای دقیقِ شناسایی، غربالگری و تحلیل روابط بین پیشرانها، میتواند به سیاستگذاران و تصمیمگیرندگان کمک کند تا با درک عمیقتری از پیشرانها و عدم قطعیتهای پیش رو، استراتژیهای مؤثرتری را برای توسعۀ انرژی خورشیدی در ایران اتخاذ کنند.