سیستمهای دالان زمینگرمایی: مروری جامع بر طراحی، عملکرد و کاربردهای موردی در گلخانههای ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه انرژیهای تجدیدپذیر، پژوهشکدۀ انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه نیرو
2 عضو هیئت علمی گروه انرژیهای تجدیدپذیر، پژوهشکدۀ انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه نیرو
doi
10.22059/ses.2025.393932.1136چکیده
استفاده از دالانهای زمینگرمایی به عنوان یکی از روشهای کارآمد در تأمین گرمایش، سرمایش و تهویۀ مطبوع، در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. در این پژوهش، عملکرد این سیستمها از طریق بررسی نمونههای اجرایی در کشورهای مختلف و تحلیل نتایج، مورد ارزیابی قرار گرفته است. بر ایناساس، مهمترین عوامل مؤثر بر کارایی این سیستمها شامل جنس لولهها، عمق دفن، طول و قطر کانالها، نوع و رطوبت خاک اطراف، ضریب هدایت حرارتی خاک و سرعت جریان هوا هستند. انتخاب بهینۀ هر یک از این پارامترها نقش تعیینکنندهای در بهبود انتقال حرارت بین هوا و زمین و افزایش بازدهی سیستم دارد. نتایج حاصل از مطالعۀ حاضر نشان میدهد بهرهبرداری اصولی از دالانهای زمینگرمایی به صرفهجویی قابل توجه در مصرف انرژی، بهبود پایداری دمایی فضا و کاهش آلایندههای زیستمحیطی منجر میشود. همچنین، عملکرد این سیستمها در تعدادی از گلخانههای کشور مورد بررسی قرار گرفته و اثرات مثبت آن در کاهش هزینۀ نهایی تولید محصول و افزایش بهرهوری انرژی به اثبات رسیده است. در برخی از پروژههای اجراشده در گلخانههای کشور، با تغییر 10 درجهای دما باعث صرفهجویی در مصرف انرژی تا 70 درصد، و افزایش کمیت و کیفیت محصول شدهاند. این موضوع موجب تمایل بخش خصوصی به سرمایهگذاری در این حوزه شده است. با توجه به هزینۀ اولیه نسبتاً پایین، نیاز اندک به تعمیر و نگهداری و بازده مناسب در شرایط طراحی مطلوب، دالانهای زمینگرمایی به عنوان راهکاری پایدار و اقتصادی برای تأمین انرژی گلخانهها در مناطق مختلف ایران مطرح است.
