بررسی تحلیلی رابطۀ میان مصرف انرژی و ویژگی‌های کالبدی طراحی اقلیمی (فرم، جداره، بازشو و بام) در آپارتمان‌های مسکونی ناحیۀ معتدل و مرطوب ایران از دیدگاه خبرگان

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

2 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

3 استادیار، گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
10.22059/ses.2025.390771.1124
چکیده

بخش ساختمان در ایران به‌تنهایی حدود ۴۰ درصد از کل انرژی تولیدی کشور را مصرف می‌کند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی میزان اثرگذاری و هدف بعدی اولویت‌بندی برای هر یک از پارامترهای فرم، جداره، بازشو و بام از دیدگاه خبرگان این حوزه برای طراحی آپارتمان‌های مسکونی اقلیم معتدل و مرطوب ایران به منظور کاهش مصرف انرژی است. این مطالعه بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت داده‌ها، کیفی-کمی است. در بخش کیفی، با توجه به هدف پژوهش از تحلیل مضمون استفاده شده، و برای 4 پارامتر، 41 شاخص اولیه استخراج شده است؛ و در بخش کمی از پرسشنامه با 6 گزینه که در اختیار 48 نفر از خبرگان این حوزه برای تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون t تک‌نمونه‌ای و آزمون فریدمن و همچنین پرسشنامۀ مقایسات زوجی به 10 نفر از متخصصان خبره که سابقۀ کار بالا و مرتبط دارند استفاده شده است؛ و 37 شاخص نهایی شناسایی و اولویت‌بندی شدند. یافته‌های این پژوهش نشان داد از دیدگاه خبرگان مؤلفه‌های جداره و بازشو به وزن 383/0 و 312/0 بالاترین رتبه را داشته‌اند. در مؤلفۀ جداره، بالاترین وزن مربوط به عامل عدم استفاده از فلز، در مؤلفۀ بازشو بالاترین وزن مربوط به جای‌گذاری مناسب پنجره، در مؤلفۀ بام بالاترین وزن مربوط به استفاده از بام شیب‌دار و در مؤلفۀ فرم بالاترین وزن مربوط به فاصلۀ بین بناها بود. در مقایسه با مطالعات مشابه، یافته‌های این پژوهش به صورت جامع تمامی شاخص‌های مؤثر 4 مؤلفه را به منظور کاهش مصرف انرژی برای طراحی آپارتمان‌های مسکونی اقلیم معتدل و مرطوب ایران استخراج و اولویت‌بندی کرده است.