حفاظت از منابع آب زیرزمینی: زنان به مثابه کنشگر (نیم نگاهی به گزارش سازمان ملل متحد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات زنان، گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

حفاظت از منابع آب زیرزمینی نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع دارد. طی چند دهه گذشته به علت بهره‌­برداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی، ذخائر این گنج پنهان با بحران مواجه شده است. به همین علت نگرش جامع­تری نیاز است تا از مشارکت همه ذی‌نفعان در مدیریت منابع آب استفاده شود. در این میان زنان نیز به واسطه حضور ­پررنگ­شان در تولید و کشاورزی نقش بسزایی در حفاظت از منابع آب زیرزمینی ایفا می­‌کنند و لازم است از ظرفیت آنان استفاده شود. این تحقیق به هدف بررسی نقش زنان به مثابه کنشگر در اسناد بالادستی ایران و به روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی انجام شده است. با تحلیل محتوای کیفی گزارش سازمان ملل در خصوص نقش زنان در حفاظت از منابع آب زیرزمینی، اسناد بالادستی تحلیل شد و راهبردهای ایران در خصوص مدیریت منابع آب زیرزمینی و نقش زنان مورد مطالعه قرار گرفت. نوآوری پژوهش پیش رو در این است که برای اولین بار به نقش زنان در مدیریت منابع آب زیرزمینی در سیاست‌گذاری کشور پرداخته می­‌شود. یافته­‌های پژوهش نشان می‌­دهد با وجود تأکید سیاست‌گذاران بر مشارکت مردم، اشاره خاصی به کنشگری گروداران مختلف در مدیریت بحران آب نشده است و داده­‌هایی که دلالت بر اهمیت کنشگری زنان دارند به شدت اندک هستند و تدوین سیاست‌­های دقیق را با دشواری مواجه می‌­کنند.