فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، وضعیت پایداری مدیریت منابع آب زیرزمینی تعداد 184 آبخوان موجود در حوضه فلات مرکزی ایران بر اساس چهار شاخص کمی که با توجه به داده­‌های در دسترس قابل پیاده­‌سازی باشند، مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور، از داده‌های مشاهداتی کمی و کیفی ماهانه منابع آب زیرزمینی، میانگین نرخ تغذیه آبخوان، دبی پمپاژی چاه­‌های بهره‌برداری، دبی ایستگاه‌های هیدرومتری و اطلاعات جمعیتی استفاده شد. شاخص‌های مورد استفاده در این تحقیق شامل ردپای یکپارچه آب زیرزمینی (بعد محیط زیستی)، تراکم جمعیت در سطح آبخوان (بعد اجتماعی)، درصد آب­ زیرزمینی مورد استفاده برای بخش­های کشاورزی و صنعتی (بعد اقتصادی) و تراکم چاه‌­های مشاهده‌­ای (بعد سازمانی) بودند که برای همه آبخوان­‌ها طی دوره­ 1379 تا 1395 محاسبه شدند. با توجه به مقادیر چهار شاخص محاسبه‌شده، رتبه‌­بندی آبخوان­‌ها توسط تکنیک PROMETHEE II  و مقایسه زوجی شاخص‌ها انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که مدیریت پایدار منابع آب­های زیرزمینی در فلات مرکزی ایران به ویژه نزدیک به کلان‌شهرها به دلیل تراکم جمعیت بالاتر، بهره‌­برداری کمتر از منابع آب‌های زیرزمینی برای بخش­ کشاورزی و صنعت، شبکه پایش ضعیف آب زیرزمینی، افت شدید سطح آب و کیفیت نامناسب آب زیرزمینی، نسبتاً ضعیف است. نتایج نشان داد که 14/1 درصد از آبخوان‌های مورد مطالعه با پایداری خوب و 32/6 درصد آن‌ها با پایداری ضعیف ارزیابی شدند. نتایج این پژوهش در راستای شناسایی و اولویت­‌بندی آبخوان‌­هایی که نیاز به اتخاذ سیاست‌های جدید و یا بازنگری آن‌ها برای دستیابی به پایداری در بهره‌­برداری از این منابع ارزشمند دارند، اهمیت دارد.