میزان تأثیرگذاری حساسیت، آگاهی و سرمایه اجتماعی بر تمایل ذینفعان به مشارکت در حفاظت از منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت مهیار جنوبی اصفهان)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
3 دانشیار، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس.
4 پژوهشگر پسادکتری دانشگاه صنعتی اصفهان.
doi
چکیده
در استان اصفهان قریب به 80 درصد از دشتها ممنوعه هستند. دشت مهیار جنوبی- دشت آسمان بهعنوان بخشی از حوضه آبریز گاوخونی یکی از این دشتها است. با توجه به مطالعات، برداشت بیرویه آب زیرزمینی علت اصلی رخداد فرونشست زمین در این منطقه است. مدیریت مشارکتی یکی از راهبردهای اساسی مدیریت پایدار منابع آبی است و بدون تحقق آن حل این بحران بعید به نظر میرسد. تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر متغیرهای آگاهی، حساسیت و سرمایه اجتماعی بر تمایل به مشارکت در حفظ آب زیرزمینی در این دشت انجام شده است. پژوهش به لحاظ ماهیت کمی و به لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری تحقیق 357 نفر بهرهبردار حقیقی چاههای کشاورزی در دشت مهیار است. حجم نمونه مورد مطالعه 206 نفر است که به طور تصادفی از پنج منطقه محمدآباد، نصرآباد، پرزان، جرقویه وسطی و جرقویه علیا انتخاب شدند. پرسشنامه ابزار اصلی جمعآوری اطلاعات بود. روایی پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به تأیید رسید. بر اساس نتایج تحقیق بین حساسیت و تمایل به مشارکت رابطه منفی و بین سرمایه اجتماعی و تمایل به مشارکت رابطه مثبت و معنیداری وجود دارد. فلذا اعتمادسازی و جلب همکاری از افراد با حساسیت بالا و تلاش در جهت افزایش سرمایه اجتماعی از گامهای ابتدایی پیادهسازی مدیریت مشارکتی درمنطقه است. به علاوه، پیشنهادهایی در راستای بهبود مشارکت ذینفعان در مدیریت مشارکتی منابع آب زیرزمینی ارایه شده است.
