تلویزیون و تأثیر آن بر هویت دینی، گروهی و جنسیتی ایرانیان (مطالعۀ نظریۀ کاشت در ایران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات ‏دانشگاه امام صادق (ع)

2 مدرس دانشگاه و پژوهشگر صداوسیما

doi
چکیده

در این نوشتار «نظریۀ کاشت»[1] «جرج گربنر»[2] را با این مضمون که تکرار برنامه‏های تلویزیون بر ذهن مخاطبانِ پر مصرف تأثیر کاشتی می‏گذارد، درخصوص مقوله‏های دینی، گروهی و جنسیتی هویت بررسی کرده و محتوای پیام‏های ارائه‌شده از تلویزیون و نگرش مخاطبان به هویت را با بهره‏گیری از روش تحلیل‏محتوای تصویر و پیمایش، تحلیل و تبیین کرده‏ایم. نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان می‏دهد برخلاف اینکه تلویزیون ایران دربارۀ هر کدام از مقوله‏های مورد بررسی هویت، پیام‏هایی را تولید و پخش می‏کند، اما این پیام‏ها در کنار سایر عوامل تأثیرگذارند و تلویزیون پس از سایر متغیر‏های نظام اجتماعی عاملی تأثیرگذار بر نگرش مخاطبان دربارۀ هویت بوده است. این مقاله که حاصل پژوهشی علمی ‏در مرکز تحقیقات صداوسیماست، نشان می‏دهد نظریۀ کاشت که بر تأثیرهای قدرتمندانۀ تلویزیون به‏ویژه بر بینندگان پر مصرف تأکید دارد، در ایران اثبات نمی‏شود. [1]. Cultivation Theory [2]. George Gerbner