بازنمایی مصرف در فیلم‌های سینمایی دورۀ دفاع مقدس

نویسندگان

1 کارشناس‏ارشد جامعه‌شناسی، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی واحد تربیت معلم

2 دکتری مدیریت رسانه، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

doi
چکیده

مقالۀ حاضر چگونگی بازنمایی مصرف در فیلم‌های سینمایی عصر دفاع مقدس را بررسی می‌کند. پرسش اصلی بررسی حاضر این است که مصرف، چگونه در فیلم‌های سینمایی عصر دفاع مقدس (1367- 1359)، بازنمایی شده و با هویت‌های اجتماعی کنشگران فیلم‌ها گره خورده است؟ روش این مطالعه، تحلیل نشانه‌شناختی است که با به‌کارگیری آن، پنج فیلم سینمایی منتخب ساخته‌شده در این دوره بررسی شده‌اند. این پنج فیلم عبارت‌اند از: سناتور، گل‌های داوودی، اجاره‌نشین‌ها، زرد قناری و عروسی خوبان. یافته‌ها نشان می‌دهد که همۀ پنج فیلم بررسی‌شده، در سطح رمزگان‌های ایدئولوژیک، مصرف‌گرایی به سبک مدرن را یا نفی می‌کنند یا در حاشیه قرار می‌دهند. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد به جهت حاکمیت گفتمانی متفاوت و حتی متعارض با بسیاری از گفتمان‌های سیاسی ـ اجتماعی و فرهنگی در جهان، در دهۀ 1360 حتی نظریه‌های مرسوم جامعه‌شناختی متداول نیز در این زمینه صدق نمی‌کنند و این مقاله، به نوعی یکی از این نظریه‌ها را در بوته آزمون قرار داده است.