پیش‌بینی مصرف گاز طبیعی در ایران تا سال 1420 با استفاده از مدل ARIMA

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی سیستم‌های انرژی، دانشکدۀ مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران

2 استاد دانشکدۀ مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران

doi
10.22059/ses.2025.389042.1116
چکیده

روند افزایشی مصرف انرژی جهانی به دلیل تغییرات اساسی در صنعت و اقتصاد، مدیریت انرژی و پیش‌بینی تقاضا را ضروری کرده است. گاز طبیعی نه تنها منبع اصلی انرژی است، بلکه یکی از پایه‌های اقتصاد ایران نیز به شمار می‌رود. امنیت انرژی و تأمین پایدار گاز طبیعی، موضوعی پیچیده و حیاتی است که با رشد مصرف و توسعۀ اقتصادی کشور ارتباط دارد، بنابراین، سیاست‌های جامعی برای مدیریت بهینۀ مصرف گاز طبیعی و توسعۀ پایدار لازم است. این سیاست‌ها باید انعطاف‌پذیر و مؤثر باشند تا به تأمین پایدار گاز طبیعی کمک کنند. مدیریت تقاضای گاز طبیعی برای تخصیص بهینۀ منابع و جلوگیری از اتلاف انرژی ضروری است. برای این‌منظور، تکنیک‌های نوینی برای پیش‌بینی مصرف آینده معرفی شده‌اند که به تصمیم‌گیران در برنامه‌ریزی دقیق‌تر کمک می‌کنند. در این پژوهش از مدل میانگین متحرک خودرگرسیون یکپارچه (ARIMA) به‌ عنوان ابزاری پیشرفته برای پیش‌بینی تقاضای انرژی بهره گرفته شده است. این مدل، که نقش کلیدی در تحلیل سری‌های زمانی ایفا می‌کند، در حوزه‌های مختلفی نظیر اقتصاد، انرژی و مدیریت کاربرد فراوان دارد. داده‌های مورد استفاده در این مطالعه، از ترازنامه‌های انرژی وزارت نیرو استخراج شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مصرف گاز طبیعی در ایران طی سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۰ به‌ طور قابل توجهی افزایش یافته است. همچنین، بر اساس پیش‌بینی‌ها، با بازۀ اطمینان ۹۵ درصد، انتظار می‌رود که تا سال ۱۴۲۰ مصرف گاز طبیعی به ۶۹۰٬۳۱۳ میلیون مترمکعب برسد. علاوه بر این، نتایج نشان می‌دهد مصرف گاز طبیعی به‌ طور میانگین بیش از ۴۳ درصد رشد خواهد داشت.