تحلیل فصلی بودن سیلابهای حدی در حوضه دریاچه ارومیه با استفاده از آمار دایره ای

نویسندگان

1 استاد، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

از پیامدهای مهم تغییرات اقلیمی روی سیلاب‌­های حدی تغییر در فراوانی، زمان ظهور آن­ها و مقدار آن­ها است. در این پژوهش، تحلیل فصلی سیلاب‌های حدی حوضه دریاچه ارومیه با بکارگیری داده‌­های 14 ایستگاه هیدرومتری انجام شده است. این کار با استفاده از روش نوین آمار دایره­ای در دوره آماری 2019-2003 انجام شد. یکنواختی زمان وقوع رویدادهای حدی با دو روش ریلیه و کایپر در سه سطح معنی‎داری 0/1، 0/05 و 0/01 مورد آزمون قرار گرفت. از روش تخمین­گر شیب سن اصلاح شده برای تخمین شیب خط روند زمان وقوع رویدادهای حدی استفاده شد. نتایج آزمون کایپر حاکی از عدم وجود یکنواختی در زمان وقوع رخدادهای حدی سیلاب بود. معلوم شد که در منطقه، دو فصل سیلابی متمایز شامل الف) اواخر اسفند تا اواسط اردیبهشت ­(S1)­ و ب) اواسط شهریور تا اوایل آذر (S2) وجود دارد. میانه شاخص قدرت فصلی رویدادها برابر با 0/695=r بود. پس از تفکیک سال به دو فصل مورد اشاره، این رقم برای فصل اول 0/9 و برای فصل دوم 0/78 بدست آمد. قدرت فصلی S1 در دو بخش غربی و شرقی دریاچه ارومیه مشابه بود، ولی در فصل S2 بخش غربی دریاچه ارومیه قدرت فصلی بیشتری نسبت به بخش شرقی آن داشت. بطور میانگین، روند تغییرات زمان وقوع رخدادها در فصلS1 در %40 ایستگاه­ها منفی بود و %60 بقیه روند مثبت داشتند. این رقم برای فصل S2 بترتیب %11 برای روند نزولی و %78 برای روند صعودی حاصل شد.