شبیه سازی هیدرودینامیکی- کیفی دریاچه ارومیه با درنظر گرفتن حالتهای مختلف بازشدگی میانگذر
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف.
2 دانشجوی دکترای مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف.
doi
چکیده
در این پژوهش اثرات تغییرات احتمالی در بازشدگی میانگذر بر روی خصوصیات فیزیکی و کیفی دریاچه ارومیه مورد بررسی قرار گرفتهاند. بدینمنظور یک مدل سهبعدی عددی هیدروینامیکی- کیفی برپایه مدل FVCOM توسعه داده شده است. از این مدل برای شبیهسازی وضعیت دریاچه در ترازهای مختلف آب و شرایط مختلف بازشدگی میانگذر استفاده شده است. حالتهای مختلف بازشدگی میانگذر به پیشنهاد ستاد احیای دریاچه ارومیه شامل شرایط فعلی میانگذر، بدون در نظر گرفتن میانگذر، بدون بازشدگی و همچنین اصلاح میانگذر با اضافه شدن یک بازشدگی 500 متری بوده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد در تراز 1274/1 متر (تراز مطلوب برای احیای دریاچه که تراز اکولوژیک نامیده شده است.) در نبود میانگذر و در حالت اضافه شدن بازشدگی 500 متری، اختلاف شوری بخشهای شمال و جنوب در اثر تبادل جریان بین این دو بخش به ترتیب به اندازه 11 و P.S.U 19 کم خواهد شد. بسته شدن بازشدگی میانگذر یا کم شدن تبادل جریان بین بخش شمالی و جنوبی سبب کاهش اکسیژن محلول به محدوده بیاکسیژنی و افزایش دو برابری کلروفیل-آ در شمال دریاچه خواهد شد. در تراز 1270/7 متر تغییرات میانگذر تأثیر چندانی بر روی غلظت اکسیژن محلول نداشته و دریاچه همواره در شرایط کماکسیژنی است. در تراز 1272 متر نیز اصلاح میانگذر سبب افزایش رشد فیتوپلانکتونها به خصوص در قسمت شمالی گشته و دریاچه را به سمت تغذیهگرایی سوق میدهد. این مطالعه نشان میدهد علاوهبر افزایش تراز آب و کاهش شوری شاخصهای کیفی نیز میبایست در اهداف اصلی احیای دریاچه ارومیه مدنظر قرار گیرند.