شبیه سازی هیدرودینامیکی- کیفی دریاچه ارومیه با درنظر گرفتن حالتهای مختلف بازشدگی میانگذر

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف.

2 دانشجوی دکترای مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف.

doi
چکیده

در این پژوهش اثرات تغییرات احتمالی در بازشدگی میانگذر بر روی خصوصیات فیزیکی و کیفی دریاچه ارومیه مورد بررسی قرار گرفته‌‌اند. بدین‌منظور یک مدل سه‌­بعدی عددی هیدروینامیکی- کیفی برپایه مدل FVCOM توسعه داده شده است. از این مدل برای شبیه‌سازی وضعیت دریاچه در ترازهای مختلف آب و شرایط مختلف بازشدگی میانگذر استفاده شده است. حالت­‌های مختلف بازشدگی میانگذر به پیشنهاد ستاد احیای دریاچه ارومیه شامل شرایط فعلی میانگذر، بدون در نظر گرفتن میانگذر، بدون بازشدگی و همچنین اصلاح میانگذر با اضافه شدن یک بازشدگی 500 متری بوده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد در تراز 1274/1 متر (تراز مطلوب برای احیای دریاچه که تراز اکولوژیک نامیده شده است.) در نبود میانگذر و در حالت اضافه شدن بازشدگی 500 متری، اختلاف شوری بخش‌های شمال و جنوب در اثر تبادل جریان بین این دو بخش به ترتیب به اندازه 11 و P.S.U 19 کم خواهد شد. بسته شدن بازشدگی میانگذر یا کم شدن تبادل جریان بین بخش شمالی و جنوبی سبب کاهش اکسیژن محلول به محدوده بی­اکسیژنی و افزایش دو برابری کلروفیل-آ در شمال دریاچه خواهد شد. در تراز 1270/7 متر تغییرات میانگذر تأثیر چندانی بر روی غلظت اکسیژن محلول نداشته و دریاچه همواره در شرایط کم­اکسیژنی است. در تراز 1272 متر نیز اصلاح میانگذر سبب افزایش رشد فیتوپلانکتون­ها به خصوص در قسمت شمالی گشته و دریاچه را به سمت تغذیه‌­گرایی سوق می­‌دهد. این مطالعه نشان می‌­دهد علاوه‌­بر افزایش تراز آب و کاهش شوری شاخص‌های کیفی نیز می‌­بایست در اهداف اصلی احیای دریاچه ارومیه مدنظر قرار گیرند.