جایگاه داستان های قرآن کریم در جغرا فیای فرهنگی اسلام؛ مطالعه موردی داستان حضرت آدم (ع)در مثنوی سیّاف
نویسندگان
1 استاد،گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشکده ادبیات وعلوم انسانی،واحد سیرجان ،دانشگاه آزاد اسلامی،سیرجان،ایران
2 دانشجوی دکتری زبان ادبیات فارسی،واحد سیرجان،دانشگاه آزاد اسلامی،سیرجان ،ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی،دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.452751.4103چکیده
داستان های قرآن کریم از دیر باز در فرهنگ و ادب مسلمانان تأثیر گذار بوده است،حضور وحجم گسترده توأم با ظرافتهای فکری و بلاغی داستان های پیامبران در قرآن کریم مایۀ پذیرش نقشهای گوناگون ازسوی این قصص قرآنی در شعر فارسی شده است. در میان قصص انبیاء به ویژه آنان که داستان رسالتشان به تفصیل درقرآن کریم نقل شده،داستان آفرینش آدم(ع) ،که از موضوعات مهّم ادبی میبباشد.در آثارشاعران قرون یازدهم از جمله مثنوی سیّاف اهمیّت این موضوع مشاهده میشود .هدف اصلی این جستار بررسی نکات و ظرایف مطرح شده در این زمینه در مثنوی سیّاف است. درپژوهش حاضر برای تحلیل خاستگاه روایتها وتصاویر گوناگون از زندگی آدم (ع)در اشعار شمشیرگر شیرازی، با روش توصیفی –تحلیلی و برمبنای مطالعات کتابخانه ای و روش اسنادی میباشد.محدودۀ این پژوهش مثنوی سیّاف شمشیرگر شیرازی میباشد .توجّه به آفرینش حضرت آدم (ع) درمثنوی سیّاف شمشیرگرشیرازی بسیار بیشتر از سایر شاعران نامدار قرن یازدهم هجری است. نتیجۀ پژوهش حاکی از آن است که بسامد تلمیح و تشبیه در تصویر داستان آدم (ع) ذیل آفرینش آدم، خلقت چهل روزه ،تعلیم اسما ،سجده نکردن ابلیس، دمیدن روح،خروج آدم از بهشت و نافرمانی وی در خوردن میوۀ ممنوعه ، هر یک مضامینی است که بر شعر مثنوی سیّاف غنای خاصّی بخشیده اند.