بررسی افزایش‏ بهای‏ برق و هم‏راستایی آن با استانداردهای‏ جهانی‏ بر اصلاح الگوی‏ مصرف خانگی

نویسندگان

1 دکتری مکانیک بیوسیستم، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران

2 دکتری اقتصاد نفت و گاز دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 رئیس مرکز تخصصی نوآوری و توسعۀ فناوری مدیریت مصرف انرژی پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران

4 مدیرکل دفتر برنامۀ راهبردی و تنظیم مقررات، سازمان انرژی‏های تجدید‏پذیر و بهره‏وری انرژی برق، تهران، ایران

doi
10.22059/ses.2024.382774.1099
چکیده

این پژوهش به بررسی تأثیر افزایش بهای برق برای مشترکان خانگی پرمصرف و رساندن آن به استانداردهای جهانی بر اصلاح الگوی مصرف می‏پردازد. نتایج نشان می‏دهد نظام قیمت‏گذاری ناکارآمد و رشد بالای مصرف برق در ایران، چالش‏های جدی برای صنعت برق ایجاد کرده است. در این راستا، افزایش تعرفه‏های برق برای مشترکان پرمصرف به عنوان یک راهکار اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، داده‏های مشترکان پرمصرف خانگی در سال ۱۴۰۱ استفاده شد و تأثیرات سناریوهای مختلف افزایش تعرفه بر درآمد وزارت نیرو و تغییرات در رفتار مصرف‏کنندگان بررسی شد. به خلاف پژوهش‏های قبلی که تنها بر برآورد تقاضای برق یا بررسی کشش قیمتی تمرکز داشتند، این تحقیق تأثیر افزایش بهای برق و انطباق با استانداردهای جهانی بر اصلاح الگوی مصرف مشترکان برق خانگی را مورد بررسی قرار داده است. نتایج نشان می‏دهد افزایش تعرفه‏ها به کاهش قابل توجهی در مصرف برق منجر خواهد شد که به نوبۀ خود می‏تواند به کاهش بار شبکه منجر شود. همچنین، درآمد حاصل از این افزایش تعرفه‏ها می‏تواند در بهینه‏سازی تجهیزات صنعت برق مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس سناریوها، درآمد وزارت نیرو از مشترکان پرمصرف به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت و این امر فرصت‏هایی را برای بهبود زیرساخت‏های صنعت برق فراهم می‏آورد. در صورت افزایش قیمت برق به سطوح نزدیک به قیمت‏های جهانی، مشترکان با مصرف بیش از 5/1 برابر الگو، مصرف خود را به زیر الگو کاهش خواهند داد. این تغییرات نشان‏دهندۀ واکنش مثبت تقاضا به تغییرات قیمت و سیاست‏های قیمتی است.